Nr 8 (521) 2017

Spis treści  8/2017

 Table of Contents

Przemi­any pracy i poli­tyki społecznej w per­spek­ty­wie ekonomicznej

OD REDAKTORÓW TEMATYCZNYCH NUMERU – Józef Orczyk, Maciej Żukowski
TRADYCJA I WSPÓŁCZESNOŚĆ BADAŃ NAD POLITYKĄ SPOŁECZNĄ W POZNAŃSKIM OŚRODKU AKADEMICKIM Jan Szam­be­lańczyk
INDYWIDUALIZACJA I ELASTYCZNOŚĆ. NOWA CYWILIZACJA PRACY? – Józef Orczyk
WYDATKI SOCJALNE W POLSCE NA TLE UE Maciej Żukowski
RÓWNOŚĆ W SYSTEMIE EMERYTALNYM. PRZEGLĄD BADAŃ – Joanna Rata­jczak
WYKORZYSTANIE DOROBKU EKONOMII BEHAWIORALNEJ W REFORMOWANIU SYSTEMÓW EMERYTALNYCHMarek Szczepański
|OPIEKUNOWIE DOROSŁYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POLSCE I ICH AKTYWNOŚĆ ZAWODOWA Paweł Łuczak
WPŁYW BEZROBOCIA NA SUBIEKTYWNY DOBROSTAN OSÓB MŁODYCH W POLSCEPiotr Michoń

INFORMACJE
Z PRAC KOMITETU NAUK O PRACY I POLITYCE SPOŁECZNEJ PAN Paweł Łuczak

NOWOŚCI WYDAWNICZE IPISS
DIARIUSZ POLITYKI SPOŁECZNEJ

Józef Orczyk (prof., Wyższa Szkoła Bankowa w Poz­na­niu)
Maciej Żukowski (prof., Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu)
OD REDAKTORÓW TEMATYCZNYCH NUMERU (s. 1)
Numer „Poli­tyki Społecznej”, który trzy­mają Państwo w rękach, jest poświę­cony wybranym prob­le­mom pracy i poli­tyki społecznej. Wszyscy autorzy związani są z poz­nańskim ośrod­kiem badań nad poli­tyką społeczną.
W tekś­cie, który można trak­tować jako wprowadze­nie do tem­atyki numeru, Jan Szam­be­lańczyk syn­te­ty­cznie charak­teryzuje trady­cję i wyróżniki badań nad poli­tyką społeczną, prowad­zonych w poz­nańs­kich uczel­ni­ach, szczegól­nie na Uni­w­er­syte­cie Eko­nom­icznym w Poz­na­niu. Cechy poz­nańskiego pode­jś­cia to przede wszys­tkim: anal­iza poli­tyki społecznej głównie na grun­cie ekonomii, akcen­towanie aspek­tów eko­nom­icznych prob­lemów społecznych, wiązanie poli­tyki społecznej z pracą oraz łącze­nie badań naukowych z dzi­ałal­noś­cią prak­ty­czną. I właśnie te cechy stanow­iły główne kry­terium wyboru tek­stów do tego numeru „Poli­tyki Społecznej”.
Józef Orczyk anal­izuje współczesne przemi­any pracy, akcen­tu­jąc ros­nącą elasty­czność orga­ni­za­cji i indy­wid­u­al­iza­cję pracy. Autor wskazuje na konieczność poszuki­wa­nia nowej równowagi między prawami jed­nos­tki wynika­ją­cymi z jej pracy a zabez­piecze­niem stan­dardu życia i sol­i­darnoś­cią społeczną.
Maciej Żukowski prezen­tuje poli­tykę społeczną w Polsce na tle całej Unii Europe­jskiej przez wydatki soc­jalne i ich wybrane efekty. Autor wskazuje, że w sto­sunku do poziomu roz­woju poziom wydatków soc­jal­nych w Polsce jest zbliżony do wielu zamożniejszych państw UE, a wydatki są sil­nie zori­en­towane na najs­tarszą część społeczeństwa. W lat­ach 2005–2015 zmniejszyła się w Polsce zarówno skala zagroże­nia ubóst­wem lub wyk­lucze­niem społecznym, jak i nierówności dochodowych.
Joanna Rata­jczak dokonuje przeglądu lit­er­atury na temat równości, jako wartości instru­men­tal­nej spraw­iedli­wości społecznej, w sys­temach emery­tal­nych. Autorka rozważa, kto jest pod­miotem równości, co jest pożą­danym dobrem redys­try­bucji, jakie są kry­te­ria podzi­ału pożą­danego dobra oraz jaki jest czas ref­er­en­cyjny.
Prob­lematyki zabez­pieczenia emery­tal­nego doty­czy także artykuł Marka Szczepańskiego. Autor wskazuje rezul­taty zas­tosowa­nia ekonomii behaw­io­ral­nej przy refor­mowa­niu zakład­owych sys­temów emery­tal­nych w Wielkiej Bry­tanii i Nowej Zelandii. Na pod­stawie anal­izy for­mułuje rekomen­dacje odnośnie do zas­tosowa­nia podob­nych rozwiązań w Polsce. Wskazuje także na pewne zagroże­nia związane z wyko­rzys­taniem ekonomii behaw­io­ral­nej w refor­mowa­niu sys­temów emery­tal­nych.
Paweł Łuczak anal­izuje dane indy­wid­u­alne pochodzące z Diag­nozy Społecznej z 2015 r., aby określić główne cechy społeczno-demograficzne osób sprawu­ją­cych opiekę nad dorosłymi osobami niepełnosprawnymi. Wyniki anal­izy wskazują, że wśród opiekunów niefor­mal­nych powszechne jest wcześniejsze prze­chodze­nie na emery­turę, a tylko około jedna trze­cia opiekunów jest akty­wna zawodowo.
Celem artykułu Pio­tra Micho­nia jest zbadanie, na pod­stawie danych z Diag­nozy Społecznej z 2015 r., jak doświad­czanie bezrobo­cia wpływa na różne wymi­ary subiek­ty­wnego dobrostanu młodych osób w Polsce. Wyniki bada­nia wskazują, że bezrobo­cie odd­zi­ałuje negaty­wnie na ocenę sytu­acji finan­sowej, relacje z przy­jaciółmi, samoocenę, wital­ność, ocenę per­spek­tyw na przyszłość oraz zad­owole­nie ze spędza­nia czasu wolnego.

Jan Szam­be­lańczyk (prof., Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu)
TRADYCJA I WSPÓŁCZESNOŚĆ BADAŃ NAD POLITYKĄ SPOŁECZNĄ W POZNAŃSKIM OŚRODKU AKADEMICKIM (s. 2–3)

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki eko­nom­iczne, nauki społeczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu:
ekono­mia, nauki o poli­tyce pub­licznej, poli­tyka społeczna

Józef Orczyk (prof., Wyższa Szkoła Bankowa w Poz­na­niu)
INDYWIDUALIZACJA I ELASTYCZNOŚĆ. NOWA CYWILIZACJA PRACY? (s. 3–9)
Obecny rozwój społeczno-gospodarczy łączy się z coraz więk­szą elasty­cznoś­cią orga­ni­za­cji i indy­wid­u­al­iza­cją pracy. Jest to związane ze zwięk­szaniem znaczenia pracy w usłu­gach. Pol­ska jest w okre­sie kiedy indy­wid­u­al­iza­cja pracy wymusza rozwój elasty­cznych form jej real­iza­cji. W warunk­ach zwięk­sza­nia się znaczenia zadan­iowości w real­iza­cji pracy, zmniejsza­nia się bezrobo­cia, autor pro­ponuje zwięk­szanie się zakresu pracy na części etatu zami­ast zwięk­sza­nia zatrud­nienia okre­sowego. Artykuł kończy uwagami na temat konieczności poszuki­wa­nia nowego pasma równowagi pomiędzy prawami jed­nos­tki wynika­ją­cymi z jego pracy a tym co się przez­nacza na insty­tucje zabez­piecza­jące stan­dard życia i sol­i­darność społeczną.

Słowa kluc­zowe: rynek pracy, rozwój usług, indy­wid­u­al­iza­cja, elasty­czność pracy, motywacja, dobra i prawa nabyte, dobro wspólne

BIBLIOGRAFIA
Autor D.H. (2015), Why Are There Still So Many Jobs? The His­tory and the Future of Work­place Automa­tion, „Jour­nal of Eco­nomic Per­spec­tives”, Vol. 29, No. 3, p. 3–30.
Barr N. (2016), Ekono­mia poli­tyki społecznej, Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu, Poz­nań.
Boeri T., Ours J. (2011), Ekono­mia niedoskon­ałych rynków pracy, Wolters Kluwer Pol­ska Sp. z o.o., Warszawa.
Chłoń-Domińczak A., Straw­iński P. (2015), Wchodze­nie młodych osób na rynek pracy w Polsce, w. E. Kwiatkowski, B. Liberda (red.), Deter­mi­nanty roz­woju Pol­ski. Rynek pracy i demografia, PTE, Warszawa.
de Kon­ing J., ed. (2007), The Evo­lu­tion of Active Labour Mar­ket Poli­cies. Mea­sur­ing Pub­lic Pri­vate Part­ner­ships and Bench­mark­ing, Edward Elgar, Chel­tenham.
Goos M., Kon­ings J., Rade­mak­ers E. (2016), Flexibility@work 2016. Future of work in the dig­i­tal age. Evi­dence from OECD coun­tries, Yearly report on flex­i­ble labor and employ­ment, Rand­stad, https://www.randstad.gr/download/Randstad-Flexibility@work-2016.pdf [dostęp 20.02.2017].
Gorter C. (2000), The Duch Mir­a­cle?, w: G.E. Ander­sen, M. Regini (eds.), Why Dereg­u­late Labour Mar­kets, Oxford Uni­ver­sity Press, p 180–210.
Grotowska-Leder J., Serafin-Juszczak B. (2014), Zbiorowość NETT – niewyko­rzys­tane zasoby pracy młodzieży. Skala, dynamika i wybrane cechy zjawiska w per­spek­ty­wie Unii Europe­jskiej, w: L. Machol-Zajda, C. Sadowska-Snarska (red.), Rynek pracy i poli­tyka społeczna w XXI wieku. Aktu­alne prob­lemy, IPiSS, Warszawa, s. 13–37.
Hob­s­bawm E. (2013), Wiek rewolucji 1789–1848, Wydawnictwo Kry­tyki Poli­ty­cznej, Warszawa.
Kawa M. (2010), Ten­dencje zmian zatrud­nienia w sek­torze usług w Polsce na tle kra­jów Unii Europe­jskiej, http:/www.ur.edu.pl/plikZeszyt 17/33pdf [dostęp 20.02.2017].
Kwiatkowski E., Wło­dar­czyk P. (2015), Insty­tucje rynku pracy i poli­tyka makroeko­nom­iczna a zatrud­nie­nie w kra­jach OECD w okre­sie glob­al­nego kryzysu, w: E. Kwiatkowski, B. Liberda (red.), Deter­mi­nanty roz­woju Pol­ski. Rynek pracy i demografia, PTE, Warszawa.
Lan­dres D.S. (2015), Bogactwo i nędza nar­o­dów. Dlaczego jedni są tak bogaci, a inni tak ubodzy, Wydawnictwo Muza, Warszawa.
Miedz­iński B. (2015), Bezrobo­cie pol­skie – drogi wyjś­cia, w: E. Kwiatkowski, B. Liberda (red.), Deter­mi­nanty roz­woju Pol­ski. Rynek pracy i demografia, PTE, Warszawa.
Mor­ris J. (2015), Dlaczego Zachód rządzi – na razie. Co schematy his­to­ryczne mówią o przyszłości, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poz­nań.
Orczyk J. (2004), Postęp cywiliza­cyjny a praca, w: S. Borkowska (red.), Przyszłość pracy w XXI wieku, IPiSS, Warszawa, s. 72–84.
Orczyk J. (2014), Znacze­nie pracy i kwal­i­fikacji we współczes­nym świecie, w: Z. Strz­elecki, E. Kryńska, J. Witkowski (red.), Kryzys jakości życia, Komitet Prog­noz „Pol­ska 2000+” PAN, Warszawa, s. 137–149.
Polanyi K. (2010), Wielka trans­for­ma­cja, PWN, Warszawa.
Świątkowski A.M. (2017), Sta­tus pracy i jej pożytków. Artykuł dyskusyjny, „Poli­tyka Społeczna”, nr 1.
Szy­mańska A. (2013), Insty­tucjon­alne uwarunk­owa­nia elasty­czności i rynku pracy w kra­jach OECD, Wydawnictwo Uni­w­er­sytetu Gdańskiego, Gdańsk.
Urba­niak B. (2017), Wspar­cie pra­cown­ików sprawu­ją­cych opiekę niefor­malną, „Poli­tyka Społeczna”, nr 1.

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki eko­nom­iczne, nauki społeczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: ekono­mia, nauki o poli­tyce pub­licznej, poli­tyka społeczna

Maciej Żukowski (prof., Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu)
WYDATKI SOCJALNE W POLSCE NA TLE UE (s. 10–17)
Według wydatków na zabez­piecze­nie społeczne w relacji do PKB Pol­ska jest jed­nym z najm­niej „soc­jal­nych” państw UE – w roku 2014 wydatki te stanow­iły 2/3 śred­niej uni­jnej. Ze względu na szyb­szy wzrost gospo­dar­czy w Polsce, w okre­sie kryzysu, dys­tans między Pol­ską a śred­nią uni­jną w omaw­ianym okre­sie jeszcze się zwięk­szył. Jed­nak w sto­sunku do poziomu roz­woju, Pol­ska jest podob­nie „soc­jalna” jak wiele zamożniejszych państw. Niższy realny poziom świad­czeń soc­jal­nych w Polsce wynika przede wszys­tkim właśnie z niższego PKB. Pol­ska ma bardzo wysokie wydatki na emery­tury i renty, co wskazuje na silną ori­en­tację wydatków soc­jal­nych na najs­tarszą część społeczeństwa. Nato­mi­ast wydatki na opiekę zdrowotną należą do najniższych w UE. Wydatki na edukację w relacji do PKB spadły do poziomu nieco poniżej śred­niej uni­jnej, głównie w związku ze zmniejszaniem się liczby uczniów i stu­den­tów. Zarówno pod wzglę­dem zmniejsza­nia skali zagroże­nia ubóst­wem lub wyk­lucze­niem społecznym, jak i zmniejsza­nia nierówności dochodowych, Pol­ska zan­otowała w lat­ach 2005–2015 najwięk­szy postęp w całej UE. Z tego punktu widzenia skuteczność i efek­ty­wność wydatków soc­jal­nych w Polsce w omaw­ianym okre­sie była wysoka.

Słowa kluc­zowe: wydatki soc­jalne, zabez­piecze­nie społeczne, edukacja, Pol­ska, Unia Europejska

BIBLIOGRAFIA
Anioł W., Duszczyk M., Zawadzki P.W., red. (2011), Europa Soc­jalna: Iluzja czy rzeczy­wis­tość?, IPS UW, Warszawa.
Barr N. (2016), Ekono­mia poli­tyki społecznej, Wydawnictwo Uni­w­er­sytetu Eko­nom­icznego w Poz­na­niu, Poz­nań.
Bąba W. (2016a), Mod­ele europe­jskiej poli­tyki społecznej i ich skuteczność – teo­ria i prak­tyka, „Poli­tyka Społeczna”, nr 3, s. 1–7.
Bąba W. (2016b), Zmi­any skuteczności kra­jowych poli­tyk społecznych w Europie w okre­sie 2004–2012, „Poli­tyka Społeczna”, nr 5–6, s. 14–21.
Bed­narski M., Szatur-Jaworska B., red. (1999), Wskaźniki społeczne jako narzędzia pomi­aru skuteczności i efek­ty­wności poli­tyki społecznej, IPiSS i IPS UW, Warszawa.
Cas­tro V. (2017), The impact of fis­cal con­sol­i­da­tions on the func­tional com­po­nents of gov­ern­ment expen­di­tures, „Eco­nomic Mod­el­ling”, Vol. 60, Issue 1, p. 138–150.
Euro­pean Com­mis­sion (2016a), Employ­ment and Social Devel­op­ments in Europe 2016, Annual Review 2016, Pub­li­ca­tions Office of the Euro­pean Union, Lux­em­bourg.
Euro­stat (2016), Euro­pean sys­tem of inte­grated social pro­tec­tion sta­tis­tics – ESSPROS. Man­ual and user guide­lines, 2016 edi­tion, Pub­li­ca­tions Office of the Euro­pean Union, Lux­em­bourg.
Euro­stat (2017), Data­base, http://epp.eurostat.ec.europa. eu/portal/page/portal/statistics/search_database [dostęp 6.02.2017; 8.02.2017; 17.02.2017; 20.02.2017; 6.03.2017; 13.03.2017].
Firlit-Fesnak G., Szylko-Skoczny M., red. (2007), Poli­tyka społeczna. Podręcznik aka­demicki, PWN, Warszawa.
Gabryszak R., Magierek D., red. (2011), Europe­jska poli­tyka społeczna, Difin, Warszawa.
Goli­nowska S., Heng­sten­berg P., Żukowski M., red. (2009), Diver­sity and Com­mon­al­ity in Euro­pean Social Poli­cies: The Forg­ing of a Euro­pean Social Model, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Friedrich Ebert Stiftung, Warszawa.
Jończyk J. (2006), Prawo zabez­pieczenia społecznego, wyd. III uak­tu­al­nione, Zakamy­cze, Kraków.
Kaw­iński M. (2011), Ubez­pieczenia pub­liczne i pry­watne w poli­tyce społecznej. Skuteczność i efek­ty­wność, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
Księżopol­ski M. (2011), Pol­ska poli­tyka społeczna na tle mod­eli wys­tępu­ją­cych w Europie, w: W. Anioł, M. Duszczyk, P.W. Zawadzki (red.), Europa Soc­jalna: Iluzja czy rzeczy­wis­tość?, IPS UW, Warszawa, s. 261–285.
OECD/EU (2016), Health at a Glance: Europe 2016 – State of Health in the EU Cycle, OECD Pub­lish­ing, Paris. State Reform: Is Retrench­ment Really the Only Game Left in Town?, „Social Pol­icy and Admin­is­tra­tion”, Vol. 48, No. 7, p. 883–904.
Uścińska G. (2013), Zabez­piecze­nie społeczne osób korzys­ta­ją­cych z prawa do przemieszcza­nia się w Unii Europe­jskiej, Wolters Kluwer, Warszawa.
van Kers­ber­gen K., Vis B., Hemer­i­jck A. (2014), The Great Reces­sion and Wel­fare.
Van­den­broucke F. (2016), Com­par­a­tive social pol­icy analy­sis in the EU at the brink of a new era, „Jour­nal of Com­par­a­tive Pol­icy Analy­sis: Research and Prac­tice”.
ZUS (2016), Zabez­piecze­nie społeczne w Polsce, Warszawa.
Żołę­dowski C. (2007), Uwarunk­owa­nia poli­tyki społecznej, w: G. Firlit-Fesnak, M. Szylko-Skoczny (red.), Poli­tyka społeczna. Podręcznik aka­demicki, PWN, Warszawa, s. 55–70.
Żukowski M. (2015), Sys­temy zabez­pieczenia społecznego w państ­wach członkows­kich UE w okre­sie kryzysu, w: E. Kwiatkowski, B. Liberda (red.), Deter­mi­nanty roz­woju Pol­ski. Rynek pracy i demografia, IX Kon­gres Ekon­o­mistów Pol­s­kich, Pol­skie Towarzystwo Eko­nom­iczne, Warszawa, s. 230–240.

Dziedziny naukowe: nauki eko­nom­iczne
Dyscy­pliny naukowe: ekono­mia

Joanna Rata­jczak (dr, Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu)
RÓWNOŚĆ W SYSTEMIE EMERYTALNYM. PRZEGLĄD BADAŃ (s. 18–27)
Równość będąca wartoś­cią instru­men­talną spraw­iedli­wości społecznej jest istotną wyty­czną dla pro­jek­towa­nia, imple­men­tacji i oceny poli­tyki społecznej, w tym poli­tyki emery­tal­nej. Aktorzy insty­tucjon­alni często odnoszą się do równości w kon­tekś­cie zabez­pieczenia emery­tal­nego, jed­nak z reguły wartość ta nie jest defin­iowana wprost i w sposób jed­noz­naczny. Co więcej, wiele różnych zasad spraw­iedli­wości społecznej (i równości) może być stosowanych jed­nocześnie w danym obszarze (np. bazowym zabez­piecze­niu emery­tal­nym). Pojawia się zatem konieczność ich iden­ty­fikacji i hier­ar­chiza­cji, także w odniesie­niu do innych wartości istot­nych dla zabez­pieczenia emery­tal­nego, np. efek­ty­wności.
Celem artykułu jest propozy­cja wymi­arów anal­izy równości W szczegól­ności rozważone zostaną następu­jące pyta­nia: (1) kto jest pod­miotem równości? (2) co jest pożą­danym dobrem redys­try­bucji, (3) jakie są kry­te­ria podzi­ału pożą­danego dobra (dóbr) (4) jaki jest czas ref­er­en­cyjny? Wnioskowanie ma charak­ter reduk­cyjny i bazuje na bada­ni­ach literaturowych.

Słowa kluc­zowe: równość, spraw­iedli­wość, sys­tem emery­talny, redystrybucja

BIBLIOGRAFIA
Alessie R., Angelini V., van San­ten P. (2011), Pen­sion Wealth and House­hold Sav­ings in Europe: Evi­dence from Share­life, Netspar Dis­cus­sion Papers, DP10/2011–088.
Antonów K. (2015), Zasady równości i spraw­iedli­wości społecznej w prawie emery­tal­nym, „Annales UMCS. Sec­tio G”, Vol. LXII, z. 2, s. 9–27.
Barr N. (2001), Państwo dobrobytu jako skar­bonka. Infor­ma­cja, ryzyko, niepewność a rola państwa, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ped­a­gog­icznej TWP w Warsza­wie, Warszawa.
Barr N. (2016), Ekono­mia poli­tyki społecznej, tłum. Krzysztof Czar­necki, Paweł Łuczak, Maciej Żukowski, Wydawnictwo Uni­w­er­sytetu Eko­nom­icznego w Poz­na­niu, Poz­nań.
Barr N., Dia­mond P. (2010), Pen­sion Reform. A short Guide, Oxford Uni­ver­sity Press, New York.
Beck U. (2002), Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczes­ności, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa.
Becker I., Hauser R. (2004), Soziale Gerechtigkeit – eine Stan­dortbes­tim­mung. Zield­imen­sio­nen und empirische Befunde, Edi­tion Sigma, Berlin.
Bielecki M., Makarski K., Tyrow­icz J. (2017), Wiek emery­talny i wydatki na emery­tury. Jakie będą skutki obniża­nia wieku emery­tal­nego?, Group for Research in Applied Eco­nom­ics, https://www.slideshare.net/grape_uw/wiek-emerytalny-i-wydatki-na-emerytury [dostęp 10.05.2017].
Bönke T., Grabka M. M., Schröder C., Wolff E. N., Zyska L. (2016), The joint dis­tri­b­u­tion of net worth and pen­sion wealth in Ger­many, SOEP­pa­pers on Mul­ti­dis­ci­pli­nary Panel Data Research at DIW Berlin, 853.
Börsch-Supan A.B. (1998), Incen­tive Effects of Social Secu­rity on Labor Force Par­tic­i­pa­tion: Evi­dence in Ger­many and Across Europe, NBER Work­ing Paper No. 6780.
Chłoń-Domińczak A. (2012), Dłu­goter­mi­nowe zabez­piecze­nie rodziny w sys­temie emery­tal­nym, Komisja Rodziny i Poli­tyki Społecznej, Warszawa.
Chy­bal­ski F. (2015), Pomiar redys­try­bucji w między­nar­o­dowych anal­izach sys­temów emery­tal­nych, w: F. Chy­bal­ski, E. Marcinkiewicz (red.), Współczesne prob­lemy sys­temów emery­tal­nych. Wybrane zagad­nienia, Mono­grafie Politech­niki Łódzkiej, Łódź, s. 18–27.
Chy­bal­ski F. (2016), Adek­wat­ność dochodowa, efek­ty­wność i redys­try­bucja w sys­temach emery­tal­nych. Uję­cie teo­re­ty­czne, metody­czne i empiryczne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
Davies B. (2000), Equity within and Between Gen­er­a­tions: Pen­sion Sys­tem and Equity, w: G. Hughes, J. Stew­art (eds.), Pen­sions in the Euro­pean Union: Adapt­ing to Eco­nomic and Social Change, Kul­wer Aca­d­e­mic Pub­lish­ers, Nor­well Mars., s. 109–126.
Dev­ereux S. (2016), Is tar­get­ing eth­i­cal?, Global Social Pol­icy, Vol. 16(2), s. 166–181.
Dis­ney R., White­house E. (2002), The eco­nomic well-being of older peo­ple in inter­na­tional per­spec­tive: a crit­i­cal review, MPRA Paper No. 10333.
Döring D. (1998), Leitvorstel­lun­gen der Poli­tik der sozialen Sicherung unter beson­derer Berück­sich­ti­gung der Geschichte der Renten­ver­sicherung, w: S. Blasche, D. Döring (red.), Sozialpoli­tik und Gerechtigkeit, Cam­pus Ver­lag, Frankfurt/ New York, s. 214–257.
Filek J., Kot D., Węgrzecki A. (2004), Część pier­wsza: z punktu widzenia filo­zofa, w: S.M. Kot, A. Malawski, A. Węgrzecki (red.), Dobrobyt społeczny, nierówności i spraw­iedli­wość dys­try­bu­ty­wna, Wydawnictwo Akademii Eko­nom­icznej w Krakowie, Kraków, s. 15–106.
Fornero E. (2003), From pen­sion design to pen­sion reform, „Jour­nal of Euro­pean Social Pol­icy”, Vol. 13, p. 273–275.
Frick J.G., Grabka M.M. (2010), Old-age pen­sion enti­tle­ments mit­i­gate inequality-but con­cen­tra­tion of wealth remains high, DIW Berlin, Weekly Report, s. 55–63.
Frick J.R., Grabka M.M. (2013), Pub­lic Pen­sion Enti­tle­ments and the Dis­tri­b­u­tion of Wealth, w: J.C. Gor­nick, M. Jäntti (eds.), Income Inequal­ity: Eco­nomic Dis­par­i­ties and the Mid­dle Class in Afflu­ent Coun­tries, Stan­ford Uni­ver­sity Press, in Press, s. 362–387.
Fultz E., Ruck M., Stein­hilber S., red. (2003), The Gen­der Dimen­sions of Social Secu­rity Reform in Cen­tral and East­ern Europe: Case Stud­ies of the Czech Repub­lic, Hun­gary and Poland, ILO, Budapest.
Góra M. (2003), Sys­tem emery­talny, PWE, Warszawa.
Gor­nick J.C., Jäntti M., red. (2013), Income Inequal­ity: Eco­nomic Dis­par­i­ties and the Mid­dle Class in Afflu­ent Coun­tries, Stan­ford Uni­ver­sity Press, s. 362–388.
Grech A.G. (2012), Eval­u­at­ing the pos­si­ble impact of pen­sion reforms on future liv­ing stan­dards in Europe, MPRA Paper No. 39851, https://mpra.ub.uni-muenchen.de/39851 [dostęp 20.11.2016].
Grech A.G. (2014), Eval­u­at­ing the pos­si­ble impact of pen­sion reforms on elderly poverty in Europe, MPRA Paper No. 57639, http://mpra.ub.uni-muenchen.de/57639/ [dostęp 12.01.2017].
Hage­ma­jer J., Makarski K., Tyrow­icz J. (2013), Reforma emery­talna w świ­etle mod­elu nakłada­ją­cych się pokoleń (OLG), Group for Research in Applied Eco­nom­ics, https: //www.slideshare.net/grape_uw/slides-scalonepl [dostęp 10.05.2017].
Hand­schke J., Łyskawa K., Rata­jczak J. (2005), Ryzyko emery­talne w sys­temie zabez­pieczenia na starość, w: T. Szum­licz (red.), Społeczne aspekty ubez­pieczenia, SGH w Warsza­wie, Warszawa, s. 141–152.
Hauser R., Becker I. (2000), Intro­duc­tion, w: R. Hauser, I. Becker (eds.), The Per­sonal Dis­tri­b­u­tion of Income in an Inter­na­tional Per­spec­tive, Springer Ver­lag, Berlin; Hei­del­berg; New York; Barcelona; Hong Kong; Lon­don; Milan; Paris; Sin­ga­pore; Tokyo: Springer, s. 1–6.
Hin­richs K. (1997), Social insur­ances and the cul­ture of sol­i­dar­ity: The moral infra­struc­ture of inter­per­sonal redis­tri­b­u­tions – with spe­cial ref­er­ence to the Ger­man health care sys­tem, ZeS-Arbeitspapier, No. 03/1997.
Hin­richs K. (1998), Reform­ing the pub­lic pen­sion scheme in Ger­many: The end of the tra­di­tional con­sen­sus?, ZeS-Arbeitspapier, No. 11/1998.
Holz­mann R., Hinz R.P., Dorf­man M. (2008), Pen­sion Sys­tems and Reform Con­cep­tual Frame­work, Social Pro­tec­tion Dis­cus­sion Paper No. 0824.
Holz­mann R., Palmer E. (2006), The Sta­tus of the NDC Dis­cus­sion: Intro­duc­tion and Overview, w: R. Holz­mann, E. Palmer (eds.), Pen­sion Reform. Issues and Prospects for Non-Financial Defined Con­tri­bu­tion (NDC) Schemes, The World Bank, Wash­ing­ton D.C., s. 1–15.
Holz­mann R., Palmer E. (2013), Early Lessons from Coun­try Expe­ri­ence with Match­ing Con­tri­bu­tion Schemes, w: R. Hinz, R. Holz­mann, D. Tuesta, N. Takayama (eds.), Match­ing Con­tri­bu­tions for Pen­sions. A Review of Inter­na­tional Expe­ri­ence, The World Bank, Wash­ing­ton D.C., s. 3–26.
Horodecka A. (2011), Prob­lem defin­iowa­nia dobrobytu i wartości w ekonomii i jego znacze­nie dla poli­tyki gospo­dar­czej, w: J. Stacewicz (red.), Poli­tyka gospo­dar­cza w świ­etle kryzysowych doświad­czeń, Prace i mate­ri­ały Insty­tutu Roz­woju Gospo­dar­czego SGH 85, SGH w Warsza­wie, Warszawa, s. 9–48.
Horstmann S., Hülls­man J. (2009), Study Con­tract to improve the knowl­edge on the socio-economic impact of pen­sion sys­tems on women, raport pro­jektu, Euro­pean Com­mis­sion, DG Employ­ment, Social Affairs and Equal Oppor­tu­ni­ties, VC/2007/0329, ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=5001&langId=en [dostęp 30.05.2016].
Howse K. (2004), What has fair­ness got to do with it? Social jus­tice and pen­sion reform, Age­ing Hori­zons – Oxford Insti­tute of Age­ing, Issue 1.
Howse K. (2007), Updat­ing the Debate on Inter­gen­er­a­tional Fair­ness in Pen­sion Reform, „Social Pol­icy & Admin­is­tra­tion” 41(1), s. 50–64.
Jabłonowski J., Müller Ch. (2013), 3 sides of 1 coin – Longterm Fis­cal Sta­bil­ity, Ade­quacy and Inter­gen­er­a­tional Redis­tri­b­u­tion of the reformed Old-age Pen­sion Sys­tem in Poland, National Bank of Poland Work­ing Paper No. 145, War­saw.
Jaime-Castillo A.M. (2013), Pub­lic opin­ion and the reform of the pen­sion sys­tems in Europe: the influ­ence of sol­i­dar­ity prin­ci­ples, „Jour­nal of Euro­pean Social Pol­icy” 23(4), s. 390–405.
Jajko-Siwek (2016), Quo vadis pen­sione? Per­spek­tywy zmian w poziomie świad­czeń emery­tal­nych w Polsce, referat na kon­fer­encji ESPAnet Pol­ska 2016, https://ln.sync.com/dl/c37212390#nr6s7xy6-wazvp95n-vn3ukb63-wv953syg [dostęp 20.09.2016].
Jajko-Siwek A. (2014), Między i wewnątrzpokole­niowa redys­try­bucja dochodowa w pol­skim sys­temie emery­tal­nym, w: M. Szczepański, T. Brzęczek, M. Gajowiak (red.), Sys­temy zabez­pieczenia społecznego wobec wyzwań demograficznych i rynkowych. Social secu­rity sys­tems against the chal­lenges of demo­graph­ics and mar­ket, Wydawnictwo Politech­niki Poz­nańskiej, s. 189–200.
Klen­ner Ch., Leiber S., red. (2010), Wel­fare states and gen­der inequal­ity in Cen­tral and East­ern Europe, ETUI, Brus­sels.
Kohl J. (2003), Prin­ci­ples of Dis­trib­u­tive Jus­tice in Pen­sion Poli­cies. Cross-National Vari­a­tions in Pub­lic Opin­ion, paper pre­pared for the Con­fer­ence on New Chal­lenges for Wel­fare State Research, 21–24 August, Toronto.
Kohli M. (1987), Retire­ment and the Moral Econ­omy: An His­tor­i­cal Inter­pre­ta­tion of the Ger­man Case, „Jour­nal of Aging Stud­ies”, Vol. 1, No. 2, p. 125–144.
Kohli M. (2008), Gen­er­a­tional equity. Con­cepts and atti­tudes, w: C. Arza, M. Kohli (eds.), Pen­sion Reform in Europe. Pol­i­tics, poli­cies and out­comes, Rout­ledge, Lon­don, New York, s. 198–214.
Koralewska W. (2014), Uwarunk­owa­nia indy­wid­u­al­nych pref­er­encji redys­try­bucyjnych, praca licenc­jacka, Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu, niepub­likowane.
Kot S.M. (2004a), Dobrobyt, w: S.M. Kot, A. Malawski, A. Węgrzecki (red.), Dobrobyt społeczny, nierówności i spraw­iedli­wość dys­try­bu­ty­wna, Wydawnictwo Akademii Eko­nom­icznej w Krakowie, Kraków, s. 107–122.
Kot S.M. (2004b), Kon­cepcja spraw­iedli­wości dys­try­bu­ty­wnej i redys­try­bu­ty­wnej, w: S.M. Kot, A. Malawski, A. Węgrzecki (red.), Dobrobyt społeczny, nierówności i spraw­iedli­wość dys­try­bu­ty­wna, Wydawnictwo Akademii Eko­nom­icznej w Krakowie, Kraków, s. 229–247.
Kot S.M., Malawski A., Węgrzecki A., red. (2004), Dobrobyt społeczny, nierówności i spraw­iedli­wość dys­try­bu­ty­wna, Wydawnictwo Akademii Eko­nom­icznej w Krakowie, Kraków.
Lam­ont J., Favor Ch. (2016), Dis­trib­u­tive Jus­tice, The Stan­ford Ency­clo­pe­dia of Phi­los­o­phy (Sum­mer 2016 Edi­tion), Edward N. Zalta (ed.), URL = http://plato.stanford.edu/archives/sum2016/entries/justice-distributive/ [dostęp 30.09.2016].
Laska A. (2011), Spraw­iedli­wość społeczna w dyskur­sie pol­skiej zmi­any sys­te­mowej, Wydawnictwo Adam Marsza­łek, Toruń.
Leis­er­ing L. (2004), Par­a­dig­men sozialer Gerechtigkeit. Nor­ma­tive Diskurse im Umbau des Sozial­staats; wer­sja sty­czeń 2004, http://www.uni-bielefeld.de/soz/personen/Leisering/pdf/1.pdf [dostęp 15.07.2016].
Lis­sowski G. (2008), Zasady spraw­iedli­wego podzi­ału dóbr, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Maiese M. (2016), Prin­ci­ples of Jus­tice and Fair­ness. Beyond Intractabil­ity, w: G. Burgess, H. Burgess (eds.), Con­flict Infor­ma­tion Con­sor­tium, Uni­ver­sity of Col­orado, Boul­der. Posted: July 2003, http://www.beyondintractability.org/essay/principles-of-justice [dostęp 30.09.2016].
Malawski A. (2004), Aksjo­maty­czna anal­iza dobrobytu i spraw­iedli­wości dys­try­bu­ty­wnej, w: S.M. Kot, A. Malawski, A. Węgrzecki (red.) , s. 123–160.
Mat­til B. (2006), Pen­sion Sys­tems: Sus­tain­abil­ity and Dis­tri­b­u­tional Effects in Ger­many and the United King­dom, Phys­ica Ver­lag, A Springer Com­pany.
Moody H.R. (2009), The Moral Econ­omy of Retire­ment, Jour­nal of Amer­i­can Soci­ety of Aging, Vol 33, No. 3, p. 27–33.
Morecka Z. (1981), Społeczne aspekty gospo­darowa­nia, Państ­wowe Wydawnictwo Eko­nom­iczne, Warszawa.
Myles J. (2002), A New Social Con­tract for the Elderly?, w: G. Esping-Andersen i in., Why We Need a New Wel­fare State?, Oxford Uni­ver­sity Press, Oxford, s. 130–172.
Myles J. (2003), What jus­tice requires: pen­sion reform in age­ing soci­eties, Jour­nal of Euro­pean Social Pol­icy, Vol 13, p. 264–269.
OECD (2013), OECD Guide­lines for Micro Sta­tis­tics on House­hold Wealth, OECD Pub­lish­ing.
Oksa­nen H. (2003), The debate on pen­sions: more rigour needed in the mid­dle field, „Jour­nal of Euro­pean Social Pol­icy”, Vol 13, p. 269–273.
Orszag P.R., Stiglitz J.E. (2001), Rethink­ing Pen­sion Reform: Ten Myths about Social Secu­rity Sys­tems, w: R. Holz­mann, J.E. Stiglitz (eds.), New Ideas about Old Age Secu­rity. Toward Sus­tain­able Pen­sion Sys­tem in the 21st Cen­tury, The World Bank, Wash­ing­ton D.C., s. 17–56.
Österle A. (2002), Eval­u­at­ing Equity in Social Pol­icy. A Frame­work for Com­par­a­tive Analy­sis, SAGE Pub­li­ca­tions (Lon­don, Thou­sand Oaks and New Delhi), Vol. 8, Issue 1, s. 46–59.
Pacud R. (2015), Spraw­iedli­wość w prawie emery­tal­nym. Kwestie między­pokole­niowe oraz eko­nom­iczne, „Annales UMCS. Sec­tio G”, Vol. LXII, z. 2, s. 159–171.
Pallares-Miralles M., Romero C., White­house E. (2012), Inter­na­tional Pat­terns of Pen­sion Pro­vi­sion II. A World­wide Overview of Facts and Fig­ures, Dis­cus­sion Paper No. 1211, The World Bank, Wash­ing­ton D.C.
Palme J. (1990), Mod­els of old-age pen­sions, w: R.E. Goodin, A. Ware (eds.), Needs and Wel­fare, Sage, Lon­don, s. 104–125.
Petel­czyc J., Roicka P. (2015), Sytu­acja kobiet w sys­temie emery­tal­nym, ISP, Warszawa, http://www.isp.org.pl/uploads/pdf/1637680578.pdf [dostęp 28.10.2016].
Petersen J.H. (1998), Recent research on pub­lic pen­sion sys­tems. A review, „Labour Eco­nom­ics”, No. 5, p. 91–108.
Piotrowski J. (1966), Zabez­piecze­nie społeczne. Prob­lematyka i metody, Książka i Wiedza, Warszawa.
Pow­ell M., Johns N., Green A. (2011), Social Jus­tice in Social Pol­icy, http://www.social-policy.org.uk/lincoln2011/PowellJohnsGreen%20P7.pdf [dostęp 2.06.2016].
Rajevska O. (2016), Ade­quacy and Equity of Pen­sions as a Func­tion of Pen­sion Sys­tem Insti­tu­tional Design: a Case of the Baltic States, the­sis, https://www.researchgate.net/publication/303812913_ADEQUACY_AND_EQUITY_OF_PENSIONS_AS_A_FUNCTION_OF_PENSION_SYSTEM_INSTITUTIONAL_DESIGN_A_CASE_OF_THE_BALTIC_STATES [dostęp 10.05.2017].
Ratajczak-Tuchołka J. (2010), Emery­tury kobiet w ubez­pieczeniowych sys­temach emery­tal­nych w Niem­czech i w Polsce, Wydawnictwo Uni­w­er­sytetu Eko­nom­icznego w Poz­na­niu, Poz­nań.
Rutecka J. (2012), Zakres redys­try­bucji dochodowej w ubez­pieczeniowym sys­temie emery­tal­nym, Ofi­cyna Wydawnicza Szkoła Główna Hand­lowa w Warsza­wie, Warszawa.
Rutecka J. (2015), Pro­gresy­wność europe­js­kich sys­temów emery­tal­nych – uję­cie porów­naw­cze, w: F. Chy­bal­ski, E. Marcinkiewicz (red.), Współczesne prob­lemy sys­temów emery­tal­nych. Wybrane zagad­nienia, Mono­grafie Politech­niki Łódzkiej, Łódź, s. 28–39.
Sab­bagh C., Van­huysse P. (2014), Per­ceived pen­sion injus­tice: A mul­ti­di­men­sional model for two most-different cases, „Inter­na­tional Jour­nal of Social Wel­fare”, No. 23, s. 174–184.
Schmähl W. (1977), Alterssicherung und Einkom­mensverteilung. The­o­retis­che und empirische Unter­suchun­gen zur Finanzierung, Leis­tungs­gewährung und zur Verteilung zwis­chen Gen­er­a­tio­nen, Mohr Siebeck, Tübin­gen.
Schmähl W. (1980), Zielvorstel­lun­gen in der Diskus­sion über die Alterssicherung – Eine Skizze, „Zeitschrift für Geron­tolo­gie“, Band 13, Heft 3, s. 222–240.
Schmähl W. (1981), Soziale Sicherung im Alter, w: W. Albers i in. (red.), Hand­wörter­buch der Wirtschaftswis­senschaft, Fischer/J.C.B. Mohr (Paul Siebeck)/Vandenhoeck&Ruprecht, s. 645–661.
Schmähl W. (2009), Soziale Sicherung: Ökonomis­che Analy­sen, VS Ver­lag für Sozial­wis­senschaften, Wies­baden, s. 119–148.
Schokkaert E., Van Par­ijs P. (2003a), Debate on Social Jus­tice and Pen­sion Reform: Social Jus­tice and the Reform of Europe’s Pen­sion Sys­tems, „Jour­nal of Euro­pean Social Pol­icy”, Vol. 13, s. 245–263.
Schokkaert E., Van Par­ijs P. (2003b), Just pen­sions: reply to Myles, Oksa­nen and Fornero, „Jour­nal of Euro­pean Social Pol­icy”, Vol. 13, s. 276–280.
Supińska J. (1991), Dylematy poli­tyki społecznej, IPS UW, Warszawa.
Sys­tem emery­talny z per­spek­tywy płci. Sol­i­darność i godne życie (2014), Hein­rich Böll Stiftung, https://pl.boell.org/sites/default/files/system_emerytalny_perspektywa_plci.pdf [dostęp 30.04.2017].
Szarfen­berg R. (2008), Kry­tyka i afir­ma­cja poli­tyki społecznej, wyd. drugie rozsz­er­zone, popraw­ione i uzu­pełnione, Wydawnictwo Insty­tutu Filo­zofii i Socjologii PAN, Warszawa.
Szarfen­berg R. (2014), Poli­tyka społeczna a nierówności społeczne, w: B. Kłos, J. Szy­mańczak (red.), Nierówności społeczne w Polsce, Kance­laria Sejmu, Wydawnictwo Sej­mowe, Warszawa, s. 47–72.
Szarfen­berg R. (2015), Poli­tyka społeczna a egal­i­taryzmy, w: M. Kaw­iński (red.), Doubez­piecze­nie społeczne: idea i kon­tynu­acja, SGH, Warszawa, s. 15–26.
Szukalski P. (2012), Sol­i­darność pokoleń. Dylematy relacji między­pokole­niowych, Wydawnictwo Uni­w­er­sytetu Łódzkiego, Łódź.
Szum­licz T. (2004), Zabez­piecze­nie emery­talne w sys­temach zabez­pieczenia społecznego, w: T. Szum­licz, M. Żukowski (red.), Sys­temy emery­talne w kra­jach Unii Europe­jskiej, Twig­ger, Warszawa, s. 9–28.
Szum­licz T. (2015), Ubez­piecze­nie w poli­tyce społecznej: tek­sty i komen­tarze, Fun­dacja Insty­tut Zarządza­nia Ryzykiem Społecznym, Warszawa.
Tausch F., Pot­ters J., Riedl A. (2011), Pref­er­ences for Redis­tri­b­u­tion and Pen­sions. What can we Learn from Exper­i­ments?, CESifo Work­ing Paper No. 3156.
Van­huysse P. (2013), Inter­gen­er­a­tional Jus­tice in Aging Soci­eties: A Cross-National Com­par­i­son of 29 OECD Coun­tries, April 20, 2013, Ber­tels­mann Stiftung, http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2309278 [dostęp 5.05.2017].
Walzer M. (2007), Sfery spraw­iedli­wości. Obrona plu­ral­izmu i równości, Wydawnictwo Uni­w­er­sytetu Warsza­wskiego, Warszawa.
Werd­ing M. (2014), Fam­i­lien in der geset­zlichen Renten­ver­sicherung: das Umlagev­er­fahren auf dem Prüf­s­tand, Güter­sloh.
Zacher H.F. (1991), Ziele der Alterssicherung und For­men ihrer Ver­wirk­lichung, w: H.F. Zacher (red.) we współpracy z C. Mager, Alterssicherung im Rechtsver­gle­ich, 1. Auflage, Nomos Ver­lags­ge­sellschaft, Baden-Baden, s. 25–113.
Żukowski M. (1997), Wielostop­niowe sys­temy zabez­pieczenia emery­tal­nego w Unii Europe­jskiej i w Polsce. Między państ­wem a rynkiem, Zeszyty Naukowe – seria II, zeszyt 151, Wyd. Akademii Eko­nom­icznej w Poz­na­niu, Poz­nań.
Żukowski M. (2006), Reformy emery­talne w Europie, Wydawnictwo Akademii Eko­nom­icznej w Poz­na­niu, Poznań.

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki społeczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: nauki o poli­tyce pub­licznej, poli­tyka społeczna

Marek Szczepański (prof., Politech­nika Poz­nańska)
WYKORZYSTANIE DOROBKU EKONOMII BEHAWIORALNEJ W REFORMOWANIU SYSTEMÓW EMERYTALNYCH (s. 27–35)
Celem poz­naw­czym artykułu jest próba oceny zas­tosowa­nia niek­tórych rozwiązań wypra­cow­anych na grun­cie teorii ekonomii behaw­io­ral­nej w prak­tyce refor­mowa­nia sys­temów emery­tal­nych.
Przed­miotem prezen­towanych wyników badań są doty­chcza­sowe rezul­taty zas­tosowa­nia ekonomii behaw­io­ral­nej przy refor­mowa­niu zakład­owych sys­temów emery­tal­nych w Wielkiej Bry­tanii i Nowej Zelandii (automaty­czny zapis do pro­gramu emery­tal­nego z możli­woś­cią odstąpi­enia w określonym cza­sie). Osiąg­nięte w tych kra­jach efekty (upowszech­nie­nie zakład­owych sys­temów emery­tal­nych, zwięk­sze­nie poziomu dodatkowych oszczęd­ności emery­tal­nych) są zachę­ca­jące. Na tej pod­stawie sfor­mułowano rekomen­dacje co do możli­wości zas­tosowa­nia podob­nych rozwiązań w Polsce.
Wskazano także na pewne zagroże­nia związane z wyko­rzys­taniem ekonomii behaw­io­ral­nej w refor­mowa­niu sys­temów emery­tal­nych (m.in. manip­u­lowanie zachowa­ni­ami i decyz­jami uczest­ników sys­temu emery­tal­nego nie zawsze zgodne z ich intere­sem, misselling).

Słowa kluc­zowe: ekono­mia behaw­io­ralna, ekono­mia emery­talna, reformy

BIBLIOGRAFIA
Choi J.J., Laib­son D., Madrian B.C. (2009a), Reduc­ing the Com­plex­ity Costs of 401(k) Par­tic­i­pa­tion Through Quick Enroll­ment, w: D.A. Wise (ed.), Devel­op­ments in the Eco­nom­ics of Aging, Uni­ver­sity of Chicago Press, Chicago, s. 57–85.
Choi J.J., Laib­son D., Madrian B.C. (2009b), Men­tal Account­ing in Port­fo­lio Choice: Evi­dence from a Fly­pa­per Effect, „Amer­i­can Eco­nomic Review”, nr 99 (5), s. 2085–2095.
Cordes J. (1990), Socio-economic per­spec­tives on house­hold sav­ing behav­ior, „Jour­nal of Behav­ioral Eco­nom­ics”, Vol. 19 (3), s. 273–284.
Czepulis-Rutkowska Z. (2016), Wybrane prob­lemy sys­temów emery­tal­nych a między­nar­o­dowe trendy zmian. Przegląd emery­talny – ele­ment debaty w Polsce, „Poli­tyka Społeczna”, nr 1 tem­aty­czny, s. 7–12.
Czer­wonka M. Gor­lewski B. (2012), Finanse behaw­io­ralne, Ofi­cyna Wydawnicza SGH, Warszawa.
Czer­wonka M., Rzeszutek M. (2013), Anal­iza zachowań inwest­y­cyjnych inwest­orów gieł­dowych oraz stu­den­tów kierunków eko­nom­icznych i psy­cho­log­icznych z per­spek­tywy finan­sów behaw­io­ral­nych, „Stu­dia i Prace Kolegium Zarządza­nia i Finan­sów”, Zeszyt Naukowy SGH, nr 126, s. 9–22.
Davis B. (2012), Bet­ter Defined Con­tri­bu­tions Pen­sion Pro­vi­sion, TUC Work­ing Paper (Trade Unions Con­gress), Lon­don.
Depart­ment for Work and Pen­sions (2006), Secu­rity in Retire­ment. Towards a New Pen­sion Sys­tem, http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20100407120701/http:/dwp.gov.uk/docs/prelims.pdf [dostęp 10.05.2017].
Depart­ment for Work and Pen­sions (2016), Work­place pen­sions: Update of analy­sis on Auto­matic Enrol­ment 2016, https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/560356/workplace-pensions-update-analysis-auto-enrolment-2016.pdf [dostęp 2017.01.10].
Dia­mond P., Var­ti­ainen H. (2007), Behav­ioral Eco­nom­ics and Its Appli­ca­tions, Prince­ton Uni­ver­sity Press, Prince­ton and Oxford.
Dudziak S. (2013), Ekono­mia behaw­io­ralna – inter­dyscy­pli­narne pode­jś­cie do zachowań eko­nom­icznych, „Stu­dia i Prace Wydzi­ału Nauk Eko­nom­icznych i Zarządza­nia”, nr 32, Uni­w­er­sytet Szczeciński, s. 23–36, http://www.wneiz.pl/sip/numery/rok2013/studia-i-prace-wneiznr-32–2013-t-2/3692-ekonomia-behawioralna-interdyscyplinarne-podejscie-do-zachowan-ekonomicznych [dostęp 31.01.2017].
Far­rar D. (2008), A crit­i­cal View of KiwiSaver, „KiwiBlog”, 7 maja, http://www.kiwiblog.co.nz/2008/05/a_critical_view_of_kiwisaver.html [dostęp 5.04.2017].
Haber­mas J. (1981), The­o­rie des kom­mu­nika­tiven Han­delns, Suhrkamp Ver­lag, Frank­furt am Main.
Inland Rev­enue (2014), KiwiSaver eval­u­a­tion: Final sum­mary report. A joint agency eval­u­a­tion 2007–2014, National Research and Unit, https://www.ird.govt.nz [dostęp 15.04.2017].
Inland Rev­enue (2017), Your intro­duc­tion to KiwiSaver – employee infor­ma­tion, Feb­ru­ary, http://www.ird.govt.nz/r e s o u r c e s / 4 / e / 4 e 6 a d b 1 e — 8 6 d 5 — 4 8 2 6 — 8 3 8 6 –ef44a9473587/CO63038_KS3+Feb17+FAVI.pdf [dostęp 10.05.2017].
Kah­ne­man D., Tver­sky A. (1979), Prospect the­ory, an analy­sis of deci­sions under risk, „Econo­met­rica”, Vol. 2, No. 47, s. 263–292.
Kritzer B.E. (2007), KiwiSaver: New Zeland’s New Sub­si­dized Retire­ment Sav­ings Plans, „Social Secu­rity Bul­letin”, Vol. 67, No. 4, http://heinonline.org [dostęp 15.02.2016].
KNF (2017), Infor­ma­cja doty­cząca pra­cown­iczych pro­gramów emery­tal­nych w 2016 r., https://www.knf.gov.pl/Images/informacja_PPE_2016_tcm75-49281.pdf [dostęp 5.04.2017].
Knoll M. (2010), The Role of Behav­ioral Eco­nom­ics and Behav­ioral Deci­sion Mak­ing in Amer­i­cans’ Retire­ment Sav­ings Deci­sions, „Social Secu­rity Bul­letin”, Vol. 70, No. 4.
Man­drosz J. (1999), Czyn­niki ogranicza­jace racjon­al­ność poglądów i zachowań poli­ty­cznych, w: K. Skarżyńska (red.) Pschy­cholo­gia poli­ty­czna, ZYSK I S-KA, Poz­nań.
Mul­lainathan S., Thaler R. (2000), Behav­ioral Eco­nom­ics, NBER WORKING PAPER SERIES, Work­ing Paper 7948, http://www.nber.org/papers/w7948 [dostęp 31.01.2017].
Min­is­terstwo Roz­woju (2017), Plan na rzecz odpowiedzial­nego roz­woju – prezen­tacja, https://www.mr.gov.pl/media/14840/Plan_na_rzecz_Odpowiedzialnego_Rozwoju_prezentacja.pdf [dostęp 15.04.2017].
Ole­jnik I. (2016), Zabez­piecze­nie emery­talne. Mod­ele i deter­mi­nanty zachowań pol­s­kich gospo­darstw domowych, Wydawnictwo UEP, Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu, Poz­nań.
ONS (2015), Sta­tis­ti­cal bul­letin: Occu­pa­tional Pen­sion Schemes Sur­vey, UK 2015, Office for National Sta­tis­tics, Occu­pa­tional Pen­sion Schemes Sur­vey, UK, https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/personalandhouseholdfinances/pensionssavingsandinvestments/bulletins/occupationalpensionschemessurvey/2015 [dostęp 20.04.2017].
Ostaszewski J. (2008), Finanse, SGH, Warszawa.
Pitt-Watson D. (2011), Tomor­rows’ Investor, „Pen­sions”, s. 191–205.
Pieńkowska-Kamieniecka S., Ostrowska-Dankiewicz A. (2013), Dopłaty do dobrowol­nych oszczęd­ności emery­tal­nych – ocena skuteczności rozwiązań na przykładzie Niemiec i Nowej Zelandii, „Wiado­mości Ubez­pieczeniowe”, nr 3, s. 119–133.
Rash­brooke G. (2013), New Zealand’s Expe­ri­ence with the KiwiSaver Scheme, w: R. Hinz, R. Holz­mann, D. Tuesta, N. Takayama (eds.), Match­ing Con­tri­bu­tions for Pen­sions: A Review of Inter­na­tional Expe­ri­ences, The World Bank, Wash­ing­ton DC, s. 126–130.
Rata­jczak M., red. (2005), Współczesne teorie eko­nom­iczne, Wydawnictwo Akademii Eko­nom­icznej w Poz­na­niu, Poz­nań.
Rawls J. (1971), A The­ory of Jus­tice, Pres­i­dent and Fel­lows of Har­vard Col­lege, Boston.
Solek A. (2010), Ekono­mia behaw­io­ralna a ekono­mia neok­lasy­czna, „Zeszyty Naukowe”, nr 8, Pol­skie Towarzystwo Eko­nom­iczne, Kraków, s. 21–34.
Sam­son A., red. (2015), The Behav­ioral Eco­nom­ics Guide 2015, http://www.behavioraleconomics.com [dostęp 10.01.2017].
Skarżyńska K. (1999), Psy­cholo­gia poli­ty­czna, ZYSK I S-KA, Poz­nań.
Skarżyńska K. (2006), Człowiek a poli­tyka. Pod­stawy psy­chologii poli­ty­cznej, ZYSK I S-KA. Poz­nań.
Szczu­paczyński J., red. (1993), Elity. Wybory. Demokracja, Agencja Scholar, Warszawa.
Szum­licz T. (2005), Ubez­piecze­nie społeczne. Teo­ria dla prak­tyki, Ofi­cyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz-Warszawa.
Thaler R. (2000). From Homo Eco­nom­i­cus to Homo Sapi­ens, „Jour­nal of Eco­nomic Per­spec­tives” 14(1), p. 133–141.
Thaler R., Bernarzi S. (2001), Save More Tom­morow: Using Behav­ioral Eco­nom­ics to Increase Employee Sav­ing, Uni­ver­sity of Cal­i­for­nia, Los Ange­les.
The Pen­sions Reg­u­la­tor (2015), Auto­matic enrol­ment Com­men­tary and analy­sis: April 2014 – March 2015, http://www.thepensionsregulator.gov.uk/docs/automatic-enrolmentcommentary-analysis-2015.pdf [dostęp 5.02.2017].
The Pen­sions Reg­u­la­tor (2016), Auto­matic enrol­ment Com­men­tary and analy­sis: April 2015 – March 2016, http://www.thepensionsregulator.gov.uk/docs/automatic-enrolmentcommentary-analysis-2016.pdf [dostęp 5.02.2017].
Thaler R., Bernarzi S. (2007), The Behav­ioral Eco­nom­ics of Retire­ment Sav­ings Behav­iour, http://assets.aarp.org/rgcenter/econ/2007_02_savings.pdf [dostęp 5.02.2017].
Thoder E., Khi­ta­trakun S. (2006), Final Report to Inland Rev­enue “KiwiSaver Eval­u­a­tion Lit­er­a­ture Review”, Tax Pol­icy Cen­ter, The Urban Insti­tute, Wash­ing­ton D.C.
Tow­ers Wat­son (2016), Auto­matic Enroll­ment in UK, (18.01.2017), https://www.towerswatsoncom [dostęp 5.02.2017].
Tyszka T., red. (2004), Psy­cholo­gia eko­nom­iczna, Gdańskie Wydawnictwo Psy­cho­log­iczne, Sopot.
Ver­mon S. (2016), Design­ing and Com­mu­ni­cat­ing Retire­ment Plans for „Humans”, „Ben­e­fits Mag­a­zine”, Decem­ber, s. 42–46.
Xia Y. (2009), Myopia and pen­sion reform, Netspar (Net­work for Stud­ies on Pen­sions, Aging and Retire­ment), Tilburg, https://www.netspar.nl/assets/uploads/MA_yuanni_xia.pdf [dostęp 1.02.2017].
Zaleśki­wicz T. (2011), Psy­cholo­gia eko­nom­iczna, PWN, Warszawa.
Zygan M. (2013), Ekono­mia behaw­io­ralna – wprowadze­nie do prob­lematyki, „Stu­dia i Prace Wydzi­ału Nauk Eko­nom­icznych i Zarzadza­nia”, nr 32, s. 9–21, www.wneiz.pl/nauka_wneiz/sip/sip32-2013/SiP-32-t2-9.pdf [dostęp 10.02.2017].

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki eko­nom­iczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: nauki o zarządza­niu, ekonomia

Paweł Łuczak (dr, Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu)
OPIEKUNOWIE DOROSŁYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POLSCE I ICH AKTYWNOŚĆ ZAWODOWA (s. 36–41)
Celem artykułu jest określe­nie głównych cech społeczno-demograficznych osób sprawu­ją­cych opiekę nad dorosłymi osobami niepełnosprawnymi oraz ustal­e­nie  w jakim stop­niu owe cechy współwys­tępują z akty­wnoś­cią zawodową na rynku pracy. Anal­iza empiryczna wyko­rzys­tuje dane indy­wid­u­alne pochodzące z „Diag­nozy Społecznej” z 2015 roku. Opra­cow­anie ogranic­zone jest tylko do osób, które były w wieku pro­duk­cyjnym. Wyniki anal­izy wskazują, że wśród opiekunów niefor­mal­nych powszechne jest wcześniejsze prze­chodze­nie na emery­turę, a tylko około jedna trze­cia opiekunów była akty­wna zawodowa. Wyniki anal­izy regresji wskazują, że brak akty­wności zawodowej zwięk­sza inten­sy­wność udzielanej opieki nieformalnej.

Słowa kluc­zowe: inten­sy­wność opieki niefor­mal­nej, rynek pracy, Pol­ska, aktywizacja

BIBLIOGRAFIA
Abramowska-Kmon A. (2015), Deter­mi­nanty spra­wowa­nia opieki nad starszymi rodzi­cami w świ­etle danych bada­nia GGS-PL, „Stu­dia Demograficzne”, nr 2, s. 39–60.
Bakalar­czyk R. (2015), Opiekunowie poza państ­wem opiekuńczym – o wyk­lucze­niu osób opieku­ją­cych się niesamodziel­nymi bliskimi i poli­tyce społecznej, która mogłaby temu prze­ci­wdzi­ałać, w: W. Anioł, R. Bakalar­czyk, K. Frysz­tacki, K. Piątek, Nowa opiekuńc­zość? Zmieni­a­jąca się tożsamość poli­tyki społecznej, Wydawnictwo UMK, Toruń, s. 69–102.
Bakalar­czyk R. (2016), Poli­tyka wspar­cia niefor­mal­nych opiekunów niesamodziel­nych osób starszych. Na pod­stawie zmian prawnych w lat­ach 2003–2015, Uni­w­er­sytet Warsza­wski, Wydział Dzi­en­nikarstwa i Nauk Poli­ty­cznych, niepub­likowana rozprawa dok­torska.
Bauer J.M., Sousa-Poza A. (2015), Impacts of Infor­mal Care­giv­ing on Care­giver Employ­ment, Health, and Fam­ily, „Jour­nal of Pop­u­la­tion Age­ing”, No. 8, p. 113–145.
Bień B., red. (2006), Fam­ily care­giv­ing for the elderly in Poland, Wydawnictwo Uni­w­er­syteckie Trans Humana, Poz­nań.
Błę­dowski P. (2012), Potrzeby opiekuńcze osób starszych, w: M. Mossakowska, A. Więcek, P. Błę­dowski (red.), Aspekty medy­czne, psy­cho­log­iczne, socjo­log­iczne i eko­nom­iczne starzenia się ludzi w Polsce, Ter­me­dia, Poz­nań, s. 393–406.
Bolin K., Lind­gren B., Lund­borg P. (2008), Your next of kin or your own career? Car­ing and work­ing among the 50+ of Europe, „Jour­nal of Health Eco­nom­ics”, No. 27, p. 718–738.
Carmichael F., Ercolani M.G. (2016), Unpaid care­giv­ing and paid work over life-courses: Dif­fer­ent path­ways, diverg­ing out­comes, „Social Sci­ence and Med­i­cine”, No. 156, p. 1–11.
Furmańska-Maruszczak A. (2015), Sys­temy wspiera­nia akty­wności zawodowej rodzin­nych opiekunów osób starszych, „Poli­tyka Społeczna”, nr 7, s. 17–20.
He D., McHenry P. (2016), Does For­mal Employ­ment Reduce Infor­mal Care­giv­ing?, „Health eco­nom­ics”, Vol. 25, p. 785–928.
Heit­mueller A. (2007), The chicken or the egg? Endo­gene­ity in labour mar­ket par­tic­i­pa­tion of infor­mal car­ers in Eng­land, „Jour­nal of Health Eco­nom­ics”, Vol. 26, p. 536–559.
Van Houtven C.H., Coe N.B., Skira M.M. (2013), The effect of infor­mal care on work and wages, „Jour­nal of Health Eco­nom­ics”, Vol. 32, p. 240–252.
Jacobs J.C., Laportea A., Van Houtven C.H., Coytea P.J.C. (2014), Care­giv­ing inten­sity and retire­ment sta­tus in Canada, „Social Sci­ence and Med­i­cine”, Vol. 102, p. 74–82.
Kot­sadam A. (2011), Does infor­mal elder­care impede women’s employ­ment? The case of Euro­pean wel­fare states, „Fem­i­nist Eco­nom­ics”, Vol. 17, p.121–144.
Lilly M.B., Laporte A., Coyte P.C. (2010), Do they care too much to work? The influ­ence of care­giv­ing inten­sity on the labour force par­tic­i­pa­tion of unpaid care­givers in Canada, „Jour­nal of Health Eco­nom­ics”, Vol. 29, p. 895–903.
Orczyk J., Żukowski M., red. (2007), Akty­wiz­u­jąca poli­tyka społeczna, „Zeszyty Naukowe”, Vol. 89, Wydawnictwo Akademii Eko­nom­icznej w Poz­na­niu, Poz­nań.
Ratajczak-Tuchołka J. (2010), Emery­tury kobiet w ubez­pieczeniowych sys­temach emery­tal­nych w Niem­czech i w Polsce, Wydawnictwo Uni­w­er­sytetu Eko­nom­icznego w Poz­na­niu, Poz­nań.
Sowa A.,Topińska I. (2016), ESPN The­matic Report on work­life bal­ance mea­sures for per­sons of workingage with depen­dent rel­a­tives, Directorate-General for Employ­ment, Social Affairs and Inclu­sion, Euro­pean Com­mis­sion, Bruk­sela.
Styp­ińska J., Perek-Białas J. (2014), Work­ing car­ers in Poland – suc­cess­ful strate­gies of rec­on­cil­i­a­tion of work and care of an older adult, „Anthro­po­log­i­cal Note­books”, Vol. 20, p. 87–103.
Urba­niak B. (2017), Wspar­cie pra­cown­ików sprawu­ją­cych opiekę niefor­malną, „Poli­tyka Społeczna”, nr 1, s. 1–9.

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki eko­nom­iczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: ekono­mia

Piotr Michoń (dr, Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Poz­na­niu)
WPŁYW BEZROBOCIA NA SUBIEKTYWNY DOBROSTAN OSÓB MŁODYCH W POLSCE (s. 41–47)
Celem tego artykułu było zbadanie jak doświad­czanie bezrobo­cia wpływa na różne wymi­ary subiek­ty­wnego dobrostanu młodych osób w Polsce. Anal­izie pod­dano: koszt bezrobo­cia rozu­mi­any jako różnica w poziomie dobrostanu między bezro­bot­nymi i pracu­ją­cymi zawodowo; pre­mię na zatrud­nie­niu – różnicę pomiędzy poziomem subiek­ty­wnego dobrostanu osób pracu­ją­cych zawodowo, które doświad­czyły bezrobo­cia w przeszłości a dobrostanem osób bezro­bot­nych; oraz efekt blizny – różnicę pomiędzy poziomem dobrostanu osób pracu­ją­cych zawodowo, które były bezro­botne w przeszłości i tych, które bezro­botne nigdy nie były. Wyniki bada­nia wskazują, że bezrobo­cie odd­zi­ałuje negaty­wnie na: ocenę sytu­acji finan­sowej, relacje z przy­jaciółmi, samoocenę, wital­ność, ocenę per­spek­tyw na przyszłość, oraz zad­owole­nie ze spędza­nia czasu wolnego.

Słowa kluc­zowe: bezrobo­cie, młodzi, efekt blizny, subiek­ty­wny dobrostan, praca

BIBLIOGRAFIA
Aassve A., Bil­lari F.C., Maz­zuco S.M., Ongaro F. (2002), Leav­ing Home ain’t easy. A com­par­a­tive lon­gi­tu­di­nal analy­sis of ECHP data, „Jour­nal of Euro­pean Social Pol­icy”, Vol. 12, Issue 2, p. 259–276.
Aru­lam­palam W., Gregg P., Gre­gory M. (2001), Unem­ploy­ment Scar­ring, „The Eco­nomic Jour­nal”, Vol. 111, Issue 475, p. F577F584.
Aru­lam­palam W., Gregg P., Gre­gory M., Brun­ner B., Kuhn A., Clark A.E., Mueller A.I. (2011), Scar­ring effects of early unem­ploy­ment among young work­ers with voca­tional cre­den­tials in Switzer­land, „Eco­nom­ica”, Vol. 4, Issue 1, p. 951–980.
Bart­ley M. (1994), Unem­ploy­ment and ill health: under­stand­ing the rela­tion­ship, „Jour­nal of Epi­demi­ol­ogy and Com­mu­nity Health”, No. 48, p. 333–337.
Bell D.N.F., Blanch­flower D.G. (2011), Young peo­ple and the great reces­sion, „Oxford Review of Eco­nomic Pol­icy”, Vol. 27, No. 2, p. 241–267.
Clark A.E. (2003), Unem­ploy­ment as a social norm: psy­cho­log­i­cal evi­dence from panel data, „Jour­nal of Labor Eco­nom­ics”, Vol. 21, Issue 2, p. 323–351.
Clark A.E. (2006), A note on unhap­pi­ness and unem­ploy­ment dura­tion, IZA Dis­cus­sion Paper, No. 2406.
Clark A., Georgel­lis Y., San­fey P. (2001), Scar­ring: The Psy­cho­log­i­cal Impact of Past Unem­ploy­ment, „Eco­nom­ica”, Vol. 68, Issue 279, p. 221–241.
Diette T.M., Gold­smith A.H., Hamil­ton D. (2012), Causal­ity in the Rela­tion­ship between Men­tal Health and Unem­ploy­ment, w: L.D. Appel­baum (ed.), Recon­nect­ing to Work: Poli­cies to Mit­i­gate Long-Term Unem­ploy­ment and Its Con­se­quences, W.E. Upjohn Insti­tute for Employ­ment Research Kala­ma­zoo, p. 63–94.
Doo­ley D., Prause J. (2004), The Social Cost of Under­em­ploy­ment, Cam­bridge Uni­ver­sity Press, Cam­bridge.
Elia­son M., Stor­rie D. (2006), Last­ing or latent scars? Swedish evi­dence on the long-term effects of job dis­place­ment, „Jour­nal of Labor Eco­nom­ics”, Vol. 24, Issue 4, p. 831–856.
Feather N.T. (1990), The Psy­cho­log­i­cal Impact of Unem­ploy­ment, Springer Ver­lag, New York.
Fryer D. (1992), Psy­cho­log­i­cal or Mate­r­ial Depri­va­tion: Why Does Unem­ploy­ment Have Men­tal Health Con­se­quences?, w: E. McLaugh­lin (ed.), Under­stand­ing Unem­ploy­ment: New Per­spec­tives on Active Labour Mar­ket Poli­cies, Rout­ledge, New York, p. 103–125.
Gold­smith A.H., Veum J.R., Dar­ity W. (1997), Unem­ploy­ment, job­less­ness, psy­cho­log­i­cal well-being and self-esteem: The­ory and evi­dence, „Jour­nal of Socio-Economics”, Vol. 26, Issue 2, p. 133–158.
Gregg P., Tominey E. (2005), The wage scar from male youth unem­ploy­ment, „Labour Eco­nom­ics”, Vol. 12, Issue 4, p. 487–509.
GUS (2015), Praca niere­je­strowana w Polsce w 2014 r., Warszawa.
GUS (2016), Akty­wność eko­nom­iczna lud­ności Pol­ski II kwartał 2016, Warszawa.
Hel­li­well J., Layard R., Sachs J., eds. (2015), World Hap­pi­ness, UN SDSN, New York.
Huff­man A.H., Cul­bert­son S.S., Way­ment H.A., Irv­ing L.H. (2015), Resource replace­ment and psy­cho­log­i­cal well­be­ing dur­ing unem­ploy­ment: The role of fam­ily sup­port, „Jour­nal of Voca­tional Behav­ior”, No. 89, p. 74–82.
Jahoda M. (1982), Employ­ment and Unem­ploy­ment. A Socialpsy­cho­log­i­cal Analy­sis, Cam­bridge Uni­ver­sity Press, Cam­bridge.
Kaplan G. (2012), Mov­ing Back Home: Insur­ance against Labor Mar­ket Risk, „Jour­nal of Polit­i­cal Econ­omy”, Vol. 120, Issue 3, p. 446–512.
Knabe A., Rätzel S. (2011), Scar­ring or Scar­ing? The Psy­cho­log­i­cal Impact of Past Unem­ploy­ment and Future Unem­ploy­ment Risk, „Eco­nom­ica”, Vol. 78, Issue 310, p. 283–293.
Korpi T. (1997), Is util­ity related to employ­ment sta­tus? Employ­ment, unem­ploy­ment, labor mar­ket poli­cies and sub­jec­tive well-being among Swedish youth, „Labour Eco­nom­ics”, Vol. 4, Issue 2, p. 125–147.
Krueger A., Mueller A. (2012), Time use, emo­tional well-being and unem­ploy­ment: Evi­dence from lon­gi­tu­di­nal data, „The Amer­i­can Eco­nomic Review”, Vol. 102, Issue 1, p. 594–599.
Liem J.H., Liem G.R. (1990), Under­stand­ing the Indi­vid­ual and Fam­ily Effects of Unem­ploy­ment, w: J. Eck­en­rode, S. Gore (eds.), Stress Between Work and Fam­ily, Springer Science+Business Media, New York, p. 175–204.
McKee-Ryan F., Song Z., Wan­berg C.R., Kinicki A.J. (2005), Psy­cho­log­i­cal and phys­i­cal well-being dur­ing unem­ploy­ment: a meta-analytic study, „The Jour­nal of Applied Psy­chol­ogy”, Vol. 90, Issue 1, p. 53–76.
Michoń P. (2013), Socioe­co­nomic Changes and the Sub­jec­tive Well-Being of Pol­ish Soci­ety 1991–2011, w: P. Michoń, J. Orczyk, M. Żukowski (eds.), Fac­ing the Chal­lenges. Social Pol­icy in Poland after 1990, Poz­nań Uni­ver­sity of Eco­nom­ics Press, Poz­nań, p. 63–79.
Michoń P. (2015), Nierówności w poziomie subiek­ty­wnego dobrostanu osób bezro­bot­nych, w: A. Furmańska-Maruszak, J. Męcina, P. Michoń, M. Szylko-Skoczny, Z. Wiśniewski (red.), Poli­tyka państwa na rynku pracy, uwarunk­owa­nia – kierunki zmian – efekty, Wydawnictwo Naukowe Uni­w­er­sytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, p. 129–162.

Nilsen O.A., Reiso K.H. (2011), Scar­ring Effects of Unem­ploy­ment Scar­ring Effects of Unem­ploy­ment, IZA Dis­cus­sion Paper, No. 6198.
OECD (2016), Soci­ety at a Glance 2016, OECD Social Indi­ca­tors, Paris.
Paul K.I., Moser K. (2009), Unem­ploy­ment impairs men­tal health: Meta-analyses, „Jour­nal of Voca­tional Behav­ior”, Vol. 74, Issue 3, p. 264–282.
Rada Mon­i­toringu Społecznego (2015), Diag­noza społeczna: zin­te­growana baza danych, www.diagnoza.com [dostęp 18.11.2016].
Scar­petta S., Son­net A., Man­fredi T. (2010), Ris­ing youth unem­ploy­ment dur­ing the cri­sis, „OECD Social, Employ­ment, and Migra­tion Work­ing Papers”, No. 106.
Strandh M., Wine­field A., Nils­son K., Ham­marström A. (2014), Unem­ploy­ment and men­tal health scar­ring dur­ing the life course, „Euro­pean Jour­nal of Pub­lic Health”, Vol. 24(3), p. 440–445.
van der Meer P.H. (2014), Gen­der, Unem­ploy­ment and Sub­jec­tive Well-Being: Why Being Unem­ployed Is Worse for Men than for Women, „Social Indi­ca­tors Research”, Vol. 115, Issue 1, p. 23–44.
Warr P. (2007), Work, hap­pi­ness, and unhap­pi­ness, LEA, New York London.

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki eko­nom­iczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: ekonomia


Social Pol­icy
Table of Con­tents No 8/2017

The trans­for­ma­tion of labour and social pol­icy in eco­nomic perspective

NOTE FROM THE EDITOR OF THIS ISSUE Józef Orczyk, Maciej Żukowski
SOCIAL POLICY RESEARCH AT POZNAŃ UNIVERSITIESPAST AND PRESENTJan Szam­be­lańczyk
INDIVIDUALIZATION AND FLEXIBILITY. NEW CIVILIZATION OF WORK? – Józef Orczyk
SOCIAL EXPENDITURE AND ITS EFFECTS IN POLAND AGAINST THE BACKGROUND OF EUMaciej Żukowski
EQUITY IN THE PENSION SYSTEM. OVERVIEW OF RESEARCHJoanna Rata­jczak
BEHAVIORAL ECONOMICS AND PENSION REFORMSMarek Szczepański
THE INFORMAL CAREGIVERS OF DISABLED ADULTS IN POLAND AND THEIR LABOUR MARKET ACTIVITYPaweł Łuczak
THE IMPACT OF UNEMPLOYMENT ON SUBJECTIVE WELL-BEING OF YOUNG PEOPLE IN POLANDPiotr Michoń

INFORMATION
ON THE AGENDA OF THE COMMITTEE ON LABOUR AND SOCIAL POLICY OF THE POLISH ACADEMY OF SCIENCESPaweł Łuczak

NEW BOOKS PUBLISHED BY INSTITUTE LABOUR AND SOCIAL STUDIES
DIARY OF SOCIAL POLICY

Jan Szam­be­lańczyk (Pro­fes­sor, Poz­nań Uni­ver­sity of Eco­nom­ics and Busi­ness)
SOCIAL POLICY RESEARCH AT POZNAN UNIVERSITIESPAST AND PRESENT (p. 2–3)

Józef Orczyk (Pro­fes­sor, WSB Uni­ver­sity Poz­nan)
INDIVIDUALIZATION AND FLEXIBILITY. NEW CIVILIZATION OF WORK? (p. 3–9)
The present-day social and eco­nomic devel­op­ment is linked more and more with an organization’s flex­i­bil­ity and indi­vid­u­al­iza­tion of work. It is due to an increas­ing sig­nif­i­cance of work in ser­vices. Poland is going through a period when the devel­op­ment of flex­i­ble forms of work is forced by indi­vid­u­al­iza­tion of work. Since the role of task-oriented work is becom­ing more and more sig­nif­i­cant, and the unem­ploy­ment rate is drop­ping, the author pro­poses increas­ing the scope of part-time work instead of increas­ing tem­po­rary employ­ment. The author con­cludes by pro­vid­ing remarks on the neces­sity to seek a new bal­ance between an individual’s labor rights and all of this that is spent on insti­tu­tions pro­tect­ing liv­ing stan­dards and social solidarity.

Key­words: labor mar­ket, devel­op­ment of ser­vices, indi­vid­u­al­iza­tion, flex­i­bil­ity of work, moti­va­tion, acquired rights and goods, com­mon good

Maciej Żukowski (Pro­fes­sor, Poz­nań Uni­ver­sity of Eco­nom­ics and Busi­ness)
SOCIAL EXPENDITURE AND ITS EFFECTS IN POLAND AGAINST THE BACKGROUND OF EU (p. 10–17)
Tak­ing social pro­tec­tion expen­di­ture as a per­cent­age of GDP as an indi­ca­tor, Poland is one of the least „social” EU mem­ber states – in 2014 at the level of 2/3 of the EU aver­age. Due to a higher eco­nomic growth in Poland dur­ing the cri­sis, the dis­tance between Poland and EU aver­age became even larger dur­ing this period. How­ever, tak­ing the level of devel­op­ment into account, Poland is as “social” as many more devel­oped coun­tries. It is the lower GDP per capita which explains the lower real level of social ben­e­fits in Poland. Poland has high expen­di­ture on pen­sions, which indi­cates a strong ori­en­ta­tion of social expen­di­ture towards the old­est part of the soci­ety. On the other hand, Poland’s health care expen­di­ture is among the low­est in the EU. Expen­di­ture on edu­ca­tion as a per­cent­age of GDP dropped below the EU aver­age, mainly due to decreas­ing num­bers of pupils and stu­dents. Both in terms of reduc­ing risk of poverty or social exclu­sion, as well as decreas­ing income inequal­i­ties, Poland expe­ri­enced between 2005 and 2015 the biggest progress in the EU. From this per­spec­tive, effec­tive­ness and effi­ciency of social expen­di­ture in Poland dur­ing this period were high.

Key­words: social expen­di­ture, social pro­tec­tion, edu­ca­tion, Poland, Euro­pean Union

Joanna Rata­jczak (PhD, Poz­nań Uni­ver­sity of Eco­nom­ics and Busi­ness)
EQUITY IN THE PENSION SYSTEM. OVERVIEW OF RESEARCH (p. 18–27)
Equity is one of the cru­cial val­ues in the soci­ety and guid­ance for the design, imple­men­ta­tion and eval­u­a­tion of the social pol­icy and pen­sion pol­icy as well. Insti­tu­tional actors tend to refer to the prin­ci­ple of jus­tice or equity in the pen­sion sys­tem. How­ever, very often, this value is not defined directly or it is expressed very gen­er­ally. Fur­ther­more, in one sys­tem sev­eral dif­fer­ent prin­ci­ples of equity can be embed­ded and there is a need to iden­tify them and to deter­mine their hier­ar­chy, also in rela­tion to the dif­fer­ent val­ues in the pen­sion sys­tem. The goal of the arti­cle is the propo­si­tion of four dimen­sions, which con­sti­tutes equity in the pen­sion sys­tem. Those dimen­sions will refer to some ques­tions: (1) who is sub­ject to jus­tice (2) what is dis­trib­uted, (3) what cri­te­ria can be used to dis­trib­ute a desired good (or goods), (4) by what scope of time is jus­tice denoted. The research focuses both on induc­tive and deduc­tive approaches and refers to the social pol­icy and pen­sion literature.

Key­words: equity, jus­tice, pen­sion sys­tem, redistribution

Marek Szczepański (Pro­fes­sor, Poz­nań Uni­ver­sity of Tech­nol­ogy)
BEHAVIORAL ECONOMICS AND PENSION REFORM (p. 27–35)
The aim of this arti­cle is an attempt to describe and eval­u­ate the use of some of the solu­tions of the the­ory of behav­ioral eco­nom­ics in the prac­tice of reform­ing their pen­sion sys­tems. The effects of the appli­ca­tion of behav­ioral eco­nom­ics at the reform of occu­pa­tional pen­sion schemes in the UK and New Zealand (auto­matic entry to the pen­sion scheme with the pos­si­bil­ity of with­drawal at a cer­tain time) are encour­ag­ing (dis­sem­i­na­tion of occu­pa­tional pen­sion schemes, the increase in sup­ple­men­tary pen­sion sav­ings). Sim­i­lar solu­tion could be imple­mented in Poland. Indi­cate also some risks asso­ci­ated with the use of behav­ioral eco­nom­ics in reform­ing pen­sion sys­tems (for exam­ple: the manip­u­la­tion of behav­ior and deci­sions of par­tic­i­pants of pen­sion schemes, misselling).

Key­words: behav­ioural eco­nom­ics, pen­sion eco­nom­ics, pen­sion reforms

Paweł Łuczak (PhD, Poz­nań Uni­ver­sity of Eco­nom­ics and Busi­ness)
THE INFORMAL CAREGIVERS OF DISABLE ADULTE IN POLAND AND THEIR LABOUR MARKET (p. 36–41)
The aim of this paper is to explore the employment-related char­ac­ter­is­tics of peo­ple who pro­vide unpaid care to adult dis­abled peo­ple in Poland. The empir­i­cal analy­sis uses data from the ‘Social Diag­no­sis’ sur­vey from 2015. The study is con­fined solely to infor­mal care­givers who are in the work­ing age. The results show that early retire­ment is wide­spread among care­givers and that only approx­i­mately one third of the care­givers worked. The results of the regres­sion analy­sis show that luck of employ­ment among care­givers increases inten­sity of care.

Key­words: infor­mal care inten­sity, labour mar­ket, Poland, activation

Piotr Michoń (Pro­fes­sor, Poz­nań Uni­ver­sity of Eco­nom­ics and Busi­ness)
THE IMPACT OF UNEMPLOYMENT ON SUBJECTIVE WELL-BEING OF YOUNG IN POLAND (p. 41–47)
The pur­pose of this arti­cle was to exam­ine how the expe­ri­ence of unem­ploy­ment affects dif­fer­ent dimen­sions of sub­jec­tive well-being of young peo­ple in Poland. The paper ana­lyzed: the cost of unem­ploy­ment under­stood as the dif­fer­ence in the level of well-being of the unem­ployed and employed; employ­ment pre­mium, the dif­fer­ence between the level of sub­jec­tive well-being of employed indi­vid­u­als who have expe­ri­enced unem­ploy­ment in the past and unem­ployed; scar­ring effect – the dif­fer­ence between the level of sub­jec­tive well-being of employed who have been unem­ployed in the past and employed that have never been unem­ployed. The study results indi­cate that unem­ploy­ment has a neg­a­tive effect on: sat­is­fac­tion with finan­cial sit­u­a­tion, rela­tion­ships with friends, self-esteem, vital­ity, assess­ment of the prospects for the future, and sat­is­fac­tion with leisure time.

Key­words: unem­ploy­ment, young peo­ple, scar­ring effect, sub­jec­tive well-being, employment

 Prze­jdź do Spisu Treści

 

« powrót