Nr 8 (533) 2018

Spis treści 8/2018

   Table of Contents

 WSPOMNIENIE O PROF. ELŻBIECIE KRYŃSKIEJ Redakcja „Poli­tyki Społecznej”

ANALIZA TRENDÓW ZMIAN W REALIZACJI POLSKIEJ POLITYKI SPOŁECZNEJ Z WYKORZYSTANIEM METODY FORESIGHTDorota Moroń, Monika Klimow­icz, Agnieszka Makarewicz-Marcinkiewicz, Mał­gorzata Michalewska-Pawlak
Zmi­any poziomu zagroże­nia ubóst­wem i wyk­lucze­niem społecznym w pol­s­kich wojew­ództwach w okre­sie 2005–2015. anal­iza tak­so­nom­iczna – Woj­ciech Bąba
PRZYCIĄGANIE CZY WYPYCHANIE? O MOTYWACH ZAKŁADANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEZ KOBIETY Joanna Mirosław

Z PRAC NAUKOWO-BADAWCZYCH
INNOWACJA W ZASTANYM LOKALNYM (NIE)PORZĄDKU POLITYKI SPOŁECZNEJ. DOŚWIADCZENIA Z PRAC NAD UNIWERSALNYM MODELEM PRZECIWDZIAŁANIA DZIEDZICZENIU UBÓSTWAArka­diusz Karwacki, Joanna Lajstet
ZRÓŻNICOWANIE MINIMUM EGZYSTENCJI ORAZ MINIMUM SOCJALNEGO W UKŁADZIE PRZESTRZENNYM W 2017 R. – Piotr Kurowski

DIARIUSZ POLITYKI SPOŁECZNEJ

Dorota Moroń (prof., Uni­w­er­sytet Wrocławski)
Monika Klimow­icz (prof., Uni­w­er­sytet Wrocławski)
Agnieszka Makarewicz-Marcinkiewicz (prof., Uni­w­er­sytet Wrocławski)
Mał­gorzata Michalewska-Pawlak (dr, Uni­w­er­sytet Wrocławski)
ANALIZA TRENDÓW ZMIAN W REALIZACJI POLSKIEJ POLITYKI SPOŁECZNEJ Z WYKORZYSTANIEM METODY FORESIGHT (s. 2–9)
Celem artykułu anal­iza trendów zmian w pol­skiej poli­tyce społecznej i pro­jek­towanie wizji jej roz­woju, z uwzględ­nie­niem per­spek­tywy jej wybranych odbior­ców. Artykuł prezen­tuje wyniki badań przeprowad­zonych przez zespół badaw­czy z Uni­w­er­sytetu Wrocławskiego w ramach pro­jektu Inno­v­a­tive Social Invest­ment Strength­en­ing Com­mu­ni­ties in Europe (InnoSI), finan­sowanego przez Komisję Europe­jską ze środ­ków pro­gramu Hory­zont 2020. Obe­j­muje prezen­tację wyko­rzys­ta­nia metody fore­sight (prog­no­zowa­nia) w pro­ce­sie badaw­czym na różnych eta­pach jego real­iza­cji: od skanowa­nia syg­nałów lokalnych, przez iden­ty­fikację głównych trendów zmian społecznych oraz budowanie przyszłych sce­nar­iuszy real­iza­cji poli­tyki społecznej w Polsce wobec wybranych grup, w per­spek­ty­wie dziesięcioletniej.

Słowa kluc­zowe: poli­tyka społeczna, metoda prog­no­zowa­nia, zmi­ana społeczna

BIBLIOGRAFIA
Arens­berg C.M., Niehoff A.H. (2017), Intro­duc­ing Social Change. A Man­ual for Com­mu­nity Devel­op­ment, Rout­ledge, New York.
Baškarada S., Shrimp­ton D., Ng S. (2016), Learn­ing through fore­sight, „Fore­sight”, Vol. 18, Issue 4, s. 414–433.
Brzez­iński M., Najsz­tub M. (2017), The impact of „fam­ily 500+” Pro­gramme on house­hold incomes, poverty and inequality,„Polityka Społeczna”, nr 1, s. 16–25.
Duszczyk M., Żołę­dowski C. (2016), Poli­tyka społeczna a migracje, w: A. Górny, P. Kacz­mar­czyk, M. Lesińska (red.), Trans­for­ma­cje. Prze­wod­nik po zmi­anach społeczno-ekonomicznych w Polsce, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 286–292.
Goli­nowska S., Sowa-Kofta A. (2017), Com­bat­ing poverty through fam­ily cash ben­e­fits on the first results of the Pro­gramme „fam­ily 500+” in Poland, „Poli­tyka Społeczna”, nr 1, s. 7–13.
Häder M., Häder S. (1995), Del­phi und Kog­ni­tion­spsy­cholo­gie: Ein Zugang zur the­o­retis­chen Fundierung der Delphi-Methode, „ZUMA Nachrichten”, Vol. 19(37), s. 8–34.
Healy K. (1998), Social Change: mech­a­nisms and metaphors, http://kieranhealy.org/files/papers/change4.pdf [dostęp 10.05.2018].
Jalo­nen H., Lehti M., Ton­teri A., Koskelo M., Nou­si­ainen A.K., Jäp­pinen T. (2017), From sig­nals to future stores. A hand­book for apply­ing fore­sight in the field of wel­fare, Turku Uni­ver­sity of Applied Sci­ence, http://julkaisut.turkuamk.fi/isbn9789522166517.pdf [dostęp 28.03.2018].
Kuciński J. (2010), Podręcznik metodyki fore­sight dla ekspertów pro­jektu Fore­sight region­alny dla szkół wyższych Warszawy i Mazowsza „Aka­demickie Mazowsze 2030”, Politech­nika Warsza­wska, Warszawa.
Kubiak M. (2016), Poli­tyka społeczna wobec ludzi starych w Polsce na tle współczes­nych przemian społeczno-gospodarczych, Uni­w­er­sytet Gdański, Gdańsk.
Kużelewska E., Pieku­towska A. (2017), Doświad­czenia i poli­tyki państw Unii Europe­jskiej wobec uchodźców i imi­grantów –per­spek­tywa porów­naw­cza, w: K.A. Woj­taszczyk, J. Szy­mańska (red.), Uchodźcy w Europie. Uwarunk­owa­nia, istota, następstwa, Wydawnictwo Naukowe Aspra JR, Warszawa, s. 283–294.
Makarewicz-Marcinkiewicz A. (2017), Pro­jek­towanie innowa­cyjnych inwest­y­cji społecznych na poziomie pon­ad­nar­o­dowym, „Wrocławskie Stu­dia Poli­to­log­iczne”, nr 23, s. 108–119.
Ness S. (2011), IFTF Research Method­ol­ogy: Sig­nal Scan­ning, http://www.iftf.org/future-now/article-detail/iftf-research-methodology-signal-scanning/ [dostęp: 15.03.2018].
Nis­bet R.A. (1969), Social change and his­tory, Oxford Uni­ver­sity Press, New York.
Szarfen­berg R. (2017), Effect of child care ben­e­fit (500+) on poverty based on microsim­u­la­tion, „Poli­tyka Społeczna”, nr 1, s. 25–31.
Szczepaniak-Sienniak J. (2015), Poli­tyka rodzinna państwa we współczes­nej Polsce, „Społeczeństwo i Ekono­mia”, nr 2, s. 100–115.
Szpakowska J., Buch­wald T., Romanowski R. (2016), Atrak­cyjność pol­skiego rynku pracy dla oby­wa­teli Ukrainy – przy­czyny, mech­a­nizmy, kon­sek­wencje migracji zarobkowych, „Opti­mum. Stu­dia Eko­nom­iczne” nr 2(80), s. 163–184.
Sztandar-Sztanderska K. (2015), Usługi pub­liczne dla wszys­t­kich i dla nikogo? Kry­ty­czne studium wymogów admin­is­tracji pracy, „Poli­tyka Społeczna”, nr 1, s. 15–21.
Sztompka P. (2003), Socjolo­gia: anal­iza społeczeństwa, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Szukalski P. (2012), Sre­brna gospo­darka, „Demografia i Geron­tolo­gia Społeczna – Biule­tyn Infor­ma­cyjny”, nr 7, http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/3516/2012–7%20Srebrna%20gospodarka.pdf?sequence=1 [dostęp 30.03.2018].
Van der Steen M.A., Van Twist M.J.W. (2013), Fore­sight and long-term policy-making: an analy­sis of antic­i­pa­tory bound­ary work in pol­icy orga­ni­za­tions in The Nether­lands, „Futures”, Vol. 54, s. 33–42.
Wiktorska-Święcka A., Klimow­icz M., Michalewska-Pawlak M., Moroń D. (2017), Inwest­y­cje społeczne jako nowy paradyg­mat poli­tyk pub­licznych w Unii Europe­jskiej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki społeczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: nauki o poli­tyce, nauki o poli­tyce publicznej

Woj­ciech Bąba (dr, Uni­w­er­sytet Eko­nom­iczny w Krakowie)
ZMIANY POZIOMU ZAGROŻENIA UBÓSTWEM I WYKLUCZENIEM SPOŁECZNYM W POLSKICH WOJEWÓDZTWACH W OKRESIE 2005–2015 – ANALIZA TAKSONOMICZNA (s. 10–18)
Celem artykułu było doko­nanie anal­izy zmian poziomu zagroże­nia ubóst­wem i wyk­lucze­niem społecznym w pol­s­kich wojew­ództwach w dwóch podokre­sach: 2005–2006 oraz 2014–2015 przy wyko­rzys­ta­niu metod tak­so­nom­icznych. Pod­sta­wowymi meto­dami wyko­rzys­tanymi w anal­izie były: pomiar odległości euk­lides­owych między obiek­tami w przestrzeni wielowymi­arowej oraz grupowanie tych obiek­tów w skupi­enia na pod­stawie metody aglom­er­a­cyjnej Warda. W wyniku anal­izy dla obu podokresów udało się pogrupować wojew­ództwa w skupi­enia, charak­teryzu­jące się podob­nym poziomem zagroże­nia ubóst­wem i wyk­lucze­niem społecznym oraz stworzyć rank­ing wojew­ództw według ich odległości od wzorca niskiego poziomu tego zagroże­nia. Anal­iza poz­woliła również ziden­ty­fikować zmi­any powyższego rankingu, które wys­tąpiły między podokresami.

Słowa kluc­zowe: ubóstwo, wyk­lucze­nie społeczne, poli­tyka społeczna, Europa 2020

BIBLIOGRAFIA
Aaberge R., Bran­dolini A. (2014), Mul­ti­di­men­sional Poverty and Inequal­ity, Dis­cus­sion Papers, Sta­tis­tics Nor­way – Research Depart­ment, nr 792.
Atkin­son A. B., Can­til­lon B., Mar­lier E., Nolan B. (2002), Social Indi­ca­tors: The EU and Social Inclu­sion, Oxford Uni­ver­sity Press, New York.
Atkin­son A. B.., Mar­lier E., Nolan B. (2003), Indi­ca­tors and Tar­gets for Social Inclu­sion in the Euro­pean Union, Eco­nomic and Social Research Insti­tute, Dublin.
Atkin­son A. B. (2017), Nierówności. Co da się robić?, Wydawnictwo Kry­tyki Poli­ty­cznej, Warszawa.
Bąba W. (2017), Ubóstwo i wyk­lucze­nie społeczne jako bari­ery inte­gracji europe­jskiej – anal­iza statysty­czna, w: H. Tendera-Właszczuk, W. Bąba, M. Zajączkowska (red.), Nowe per­spek­tywy inte­gracji europe­jskiej w obliczu wyzwań i zagrożeń, Difin, Warszawa.
Beskid L., Deniszczuk L. (1995), Sytu­acja mate­ri­alna lud­ności i jej zróżni­cow­anie (1989–1994), Insty­tut Nauk Eko­nom­icznych PAN, Warszawa.
Boeri T. (2002), Let Social Pol­icy Mod­els Com­pete and Europe Will Win, John F. Kennedy School of Gov­ern­ment, Har­vard Uni­ver­sity, Cam­bridge.
Danziger S. H., Sande­fur G. P., Wein­berg P. H. (1994), Con­fronting Poverty – Pre­scrip­tions for Change, Har­vard Uni­ver­sity Press, Cam­bridge.
Deniszczuk L. (2000), Miary ubóstwa i prob­lemy ich aplikacji, „Prob­lemy Poli­tyki Społecznej”. Stu­dia i Dyskusje”, nr 2.
Durkheim E. (1999), O podziale pracy społecznej, PWN, Warszawa.
Euro­pean Com­mis­sion (2013), EU social indi­ca­tors – Europe 2020 poverty and social exclu­sion tar­get, http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=756 [dostęp 1.11.2016].
Europe 2020 – A strat­egy for smart, sus­tain­able and inclu­sive growth (2010), COM (2010) 2020, http://eur-lex.europa.eu [dostęp 1.09.2016].
Euro­stat (2014), Liv­ing Con­di­tions In Europe – 2014 Edi­tion, Pub­li­ca­tions Office of the Euro­pean Union, Lux­em­bourg.
Euro­stat (2017), Pop­u­la­tion and Social Con­di­tions, http://epp.eurostat.ec.europa.eu [dostęp 1.03.2017].
Frieske K.W. (1997), Bieda – miary i inter­pre­tacje, w: S. Goli­nowska (red.), Pol­ska bieda II. Kry­te­ria, ocena, prze­ci­wdzi­ałanie, IPiSS, Warszawa.
Frieske K.W. (1999), Kumu­lacja czyn­ników mar­gin­al­ności społecznej, „Poli­tyka Społeczna”, nr 11–12.
Frieske K.W. (2002), Dynamika kon­cepcji mar­gin­al­iza­cji społecznej, „Poli­tyka Społeczna”, nr 11–12.
Frieske K.W. (2010), Zamienię Porsche na gorsze: o biedzie, wyk­lucze­niu i rein­te­gracji społecznej, „Poli­tyka Społeczna”, nr 10.
Goli­nowska S. (1994), Poli­tyka społeczna państwa w gospo­darce rynkowej – studium eko­nom­iczne, PWN, Warszawa.
Goli­nowska S., red. (1996a), Pol­ska bieda. Kry­te­ria, ocena, prze­ci­wdzi­ałanie, IPiSS, Warszawa.
Goli­nowska S., red. (1996b), Poli­tyka społeczna wobec ubóstwa. Uję­cie porów­naw­cze, IPiSS, Warszawa.
Goli­nowska S., red. (1997), Pol­ska bieda II. Kry­te­ria, ocena, prze­ci­wdzi­ałanie, IPiSS, Warszawa.
Goli­nowska S., (2006), Od ubóstwa do wyk­luczenia społecznego, „Poli­tyka Społeczna”, nr 11–12.
Goli­nowska S. (2010), Poli­tyka wobec ubóstwa i wyk­luczenia społecznego w Polsce w min­ionym dwudziestole­ciu, „Poli­tyka Społeczna”, nr 9.
GUS, US Łódź (2013), Jakość życia, kap­i­tał społeczny, ubóstwo i wyk­lucze­nie społeczne w Polsce, GUS, Warszawa.
GUS (2017a), Bank danych lokalnych, https://bdl.stat.gov.pl [dostęp 1.03.2017].
GUS (2017b), Ubóstwo w Polsce w lat­ach 2015 i 2016, GUS, Warszawa.
Hills J., Le Grand J., Piachaud D. (2002), Under­stand­ing Social Exclu­sion, Oxford Uni­ver­sity Press, Oxford.
Lis­ter R. (2007), Bieda, Wyd. Sic!, Warszawa.
Mar­shall T.H. (1950), Cit­i­zen­ship and Social Class, Cam­bridge Uni­ver­sity Press, Cam­bridge.
Nuss­baum M., Sen A., red. (1993), The Qual­ity of Life, Claren­don Press, Oxford.
Panek T. (1996), Wielowymi­arowa anal­iza sfery ubóstwa, w: S. Goli­nowska (red.), Pol­ska bieda. Kry­te­ria, ocena, prze­ci­wdzi­ałanie, IPiSS, Warszawa.
Panek T. (2008), Ubóstwo i nierówności – dylematy pomi­aru, http://rszarf.ips.uw.edu.pl/uiws/ [dostęp 1.03.2017].
Panek T. (2011), Ubóstwo, wyk­lucze­nie społeczne i nierówności: teo­ria i prak­tyka pomi­aru, Ofi­cyna Wydawnicza SGH, Warszawa.
PAP (2017), Rafal­ska: pro­gram 500 plus nie powoduje deza­k­ty­wiz­a­cji kobiet, http://www.pap.pl/aktualnosci/debaty/news,955808,rafalska-program-500-plus-nie-powoduje-dezaktywizacji-kobiet.html [dostęp 20.01.2018].
Radz­iukiewicz M. (2006), Zasięg ubóstwa w Polsce, PWE, Warszawa.
Rosati D. (2009), Europe­jski Model Społeczny. Osiąg­nię­cia, prob­lemy i kierunki zmian, w: D. Rosati (red.), Europe­jski Model Społeczny – doświad­czenia i przyszłość, PWE, Warszawa.
Sapir A. (2005), Glob­al­iza­tion and the Reform of Euro­pean Social Mod­els, Black­well Pub­lish­ing, Oxford.
Sen A. (1981), Poverty and Famines. An Essay on Enti­tle­ment and Depri­va­tion, Oxford Uni­ver­sity Press, Oxford.
Sen A. (1983), Poor, Rel­a­tively Speak­ing, „Oxford Eco­nomic Papers”, Vol. 35.
Sen A. (2000), Nierówności. Dal­sze rozważa­nia, Znak, Kraków.
Szarfen­berg R., Żołę­dowski C., Theiss M., red. (2010a), Poli­tyka pub­liczna wobec ubóstwa i wyk­luczenia społecznego, Elipsa, Warszawa.
Szarfen­berg R., Żołę­dowski C., Theiss M., red. (2010b), Ubóstwo i wyk­lucze­nie społeczne – per­spek­tywa poz­naw­cza, Elipsa, Warszawa.
Szarfen­berg R. (2012), Ubóstwo i wyk­lucze­nie społeczne w Polsce – pomiar, wyjaśnie­nie, strate­gie prze­ci­wdzi­ała­nia, http://rszarf.ips.uw.edu.pl/ [dostęp 20.01.2018].
Steczkowski J., Zeliaś A. (1997), Metody statysty­czne w bada­niu zjawisk jakoś­ciowych, Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków.
Tarkowska E., red. (2000), Zrozu­mieć bied­nego, Insty­tut Filo­zofii i Socjologii PAN, Warszawa.
Tarkowska E. (2002), Zróżni­cow­anie pol­skiej biedy w świ­etle badań jakoś­ciowych, „Prob­lemy Poli­tyki Społecznej. Stu­dia i Dyskusje”, nr 4.
Tarkowska E., red. (2002), Prze­ciw biedzie. Pro­gramy, pomysły, inic­jatywy, Ofi­cyna Naukowa, Warszawa.
Tarkowska E., red. (2012), Dyskursy ubóstwa i wyk­luczenia społecznego, Wydawnictwo Insty­tutu Filo­zofii i Socjologii PAN, Warszawa.
Tendera-Właszczuk H., red. (2009), Dys­tans społeczno-ekonomiczny Pol­ski na tle kra­jów UE-15, Wydawnictwo Śląskiej Wyższej Szkoły Zarządza­nia, Katow­ice.
Townsend P. (1992), The Inter­na­tional Analy­sis of Poverty, Har­vester Wheat­sheaf, Lon­don.
Uch­wała nr 165 Rady Min­istrów RP z dnia 12 sierp­nia 2014 r. w sprawie przyję­cia pro­gramu pod nazwą „Kra­jowy Pro­gram Prze­ci­wdzi­ała­nia Ubóstwu i Wyk­lucze­niu Społecznemu 2020. Nowy wymiar akty­wnej inte­gracji” (2014), http://isap.sejm.gov.pl [dostęp 1.11.2016].
US Poz­nań, GUS (2014), Mapy ubóstwa na poziomie podre­gionów w Polsce z wyko­rzys­taniem esty­macji pośred­niej, Urząd Statysty­czny w Poz­na­niu, Poz­nań.
Wielowieyska D. (2017), Pro­gram 500 plus zmienia Pol­skę na lep­sze. Są na to twarde dowody, http://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,22529996,program-500-plus-zmienia-polske-nalepsze-sa-na-to-twarde-dowody.html [dostęp 20.01.2018].

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki eko­nom­iczne, nauki społeczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: ekono­mia, nauki o poli­tyce publicznej

 Joanna Mirosław (mgr, Insty­tut Studiów Poli­ty­cznych PAN)
PRZYCIĄGANIE CZY WYPYCHANIE? O MOTYWACH ZAKŁADANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEZ KOBIETY (s. 18–23)
Pol­ska z odsetkiem 33,4% zna­j­duje się w czołówce kra­jów pod wzglę­dem odsetka firm prowad­zonych przez kobi­ety. Dostęp­ność kap­i­tału, poli­tyka pub­liczna, edukacja i szkole­nia to niek­tóre z czyn­ników stanow­iące ramowe uwarunk­owa­nia przed­siębior­c­zości, w ramach których budzą się motywacje kobiet do pod­ję­cia decyzji o założe­niu włas­nej firmy. Część z tych moty­wów ma charak­ter pozy­ty­wny, w lit­er­aturze określane są jako pull fac­tors, i należą do nich m.in.: potrzeba nieza­leżności, chęć uzyska­nia wyższych dochodów czy spełnie­nie swoich aspiracji zawodowych. Inne motywy mają wydźwięk negaty­wny i nazy­wane są push fac­tors – wymuszają stworze­nie dla siebie miejsca pracy. Zal­iczyć do nich można np. brak możli­wości znalezienia zatrud­nienia czy brak satys­fakcji z pracy najem­nej. Na pod­stawie anal­izy lit­er­atury oraz wyników badań w artykule opisane zostały deter­mi­nanty roz­woju przed­siębior­c­zości oraz motywy zakłada­nia dzi­ałal­ności gospo­dar­czej. Artykuł doty­czy tego, dlaczego kobi­ety decy­dują się uru­chomić własną dzi­ałal­ność gospo­dar­czą – co je popy­cha lub przy­ciąga do prowadzenia włas­nego biznesu.

Słowa kluc­zowe: przed­siębior­c­zość kobiet, motywy zakłada­nia dzi­ałal­ności gospo­dar­czej, deter­mi­nanty roz­woju przedsiębiorczości

BIBLIOGRAFIA
Audretsch D. (2001), Research issues relat­ing to struc­ture, com­pe­ti­tion, and per­for­mance of small technology-based firms, „Small Busi­ness Eco­nom­ics”, Vol. 16, nr 1, s. 37–51.
Balcerzak-Paradowska B., Bed­narski M., Gło­gosz D. i in. (2011), Przed­siębior­c­zość kobiet w Polsce, Pol­ska Agencja Roz­woju Przed­siębior­c­zości, Warszawa.
Beqo I., Gehrels S.A. (2014), Women entre­pre­neur­ship in devel­op­ing coun­tries: A Euro­pean exam­ple, „Research in Hos­pi­tal­ity Man­age­ment”, Vol. 4, No. 1–2, s. 97–103.
Daw­son Ch., Hen­ley A. (2012), „Push” ver­sus „pull” entre­pre­neur­ship: an ambigu­ous dis­tinc­tion?, „Inter­na­tional Jour­nal of Entre­pre­neur­ial Behav­iour & Research”, Vol. 18, Issue 6, s. 697–719.
Dibrell C., Davis P., Craig J. (2008), Fuelling inno­va­tion through infor­ma­tion tech­nol­ogy in SMEs, „Jour­nal of Small Busi­ness Man­age­ment”, Vol. 46, No. 2, s. 203–218.
Fabińska M. (2016), Akty­wność przed­siębior­cza kobiet w Polsce i na świecie w świ­etle badań region­al­nych, w: A. Mar­jańki, C. Loera (red.), Firmy rodzinne – wyzwa­nia współczes­ności, „Przed­siębior­c­zość i Zarządzanie”, tom XVII, zeszyt 6, część I, Wydawnictwo SAN, Łódź-Warszawa.
Frans­son B. (2011), Women’s Entre­pre­neur­ship and Inno­va­tion, Coun­try Report, Swe­den, Power Lake AB, Stock­holm.
Kel­ley D., Bosma N., Amorós J.E. (2010), Global Entre­pre­neur­ship Mon­i­tor, Global Report, Bab­son Col­lege.
Kirk­wood J. (2009), Moti­va­tional fac­tors in a push-pull the­ory of entre­pre­neur­ship, „Gen­der in Man­age­ment: An Inter­na­tional Jour­nal”, Vol. 24, nr 5, s. 346–364.
Lisowska E. (2008), Anal­iza położe­nia kobiet na rynku pracy, w: R. Kasprzak, E. Lisowska (red.), Zarządzanie mikro­przed­siębiorstwem. Podręcznik dla przed­siębior­czej kobi­ety, SGH, Warszawa.
Orhan M., Scott D. (2001), Why women enter into entre­pre­neur­ship: an explana­tory model, „Women in man­age­ment Review”, Vol. 16(5), s. 232–243.
Schum­peter J.A. (1960), Teo­ria roz­woju gospo­dar­czego, PWN, Warszawa.
Sörens­son A., Dal­borg C. (2017), Female entre­pre­neurs in nature-based busi­nesses: work­ing con­di­tions, well-being, and every­day life sit­u­a­tion, „Soci­ety, Health & Vul­ner­a­bil­ity”, 8: sup1, 1306905.
Tar­nawa A., Węcławska D., Nieć M., Zbierowski P. (2017), Raport z bada­nia Global Entre­pre­neur­ship Mon­i­tor – Pol­ska, Pol­ska Agencja Roz­woju Przed­siębior­c­zości, GEM, Warszawa.
World Bank Group (2018), Women, Busi­ness and the Law 2018, World Bank, Wash­ing­ton D.C.
Ver­huel I., Thurik A.R. (2006), Explain­ing female and male entre­pre­neur­ship at the coun­try level, Zoeter­meer.
Ver­heul I., Thurik A.R. (2003), Explain­ing the entre­pre­neur­ial activ­ity rate of woman: A macrolevel per­spec­tive, SCALES-paper N200304, EIM Busi­ness and Pol­icy Research, Zoeter­meer.
Zawód: Prezeska! Diag­noza przed­siębior­c­zości kobiet (2017), Fun­dacja Przed­siębior­c­zości Kobiet, Warszawa.

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki społeczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: socjolo­gia

Arka­diusz Karwacki (prof., Uni­w­er­sytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
Joanna Lajster (dr, Uni­w­er­sytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
INNOWACJA W ZASTANYM LOKALNYM (NIE)PORZĄDKU POLITYKI SPOŁECZNEJ. DOŚWIADCZENIA Z PRAC NAD UNIWERSALNYM MODELEM PRZECIWDZIAŁANIA DZIEDZICZENIU UBÓSTWA (s. 24–35)
Artykuł zaw­iera opis doświad­czeń badaczy, którzy pod­jęli się w ramach pro­jektu stworzenia uni­w­er­sal­nego mod­elu prze­ci­wdzi­ała­nia dziedz­iczenia ubóstwa wśród mieszkańców zde­grad­owanej części miasta. Socjol­o­gowie stanęli przed wyzwaniem poko­na­nia wielu barier w ramach prac nad mod­elem (leżą­cych po stronie członków grupy docelowej, przed­staw­icieli lokalnych insty­tucji lub wynika­ją­cych z for­mal­nych decyzji i założeń konkursu grantowego i samego pro­jektu). W artykule przed­staw­iono zarówno teo­re­ty­czne inspiracje, które znalazły odzwier­ciedle­nie w kon­strukcji mod­elu (przede wszys­tkim ory­gi­nalne pode­jś­cie do wyk­luczenia społecznego i istota mod­elu empow­er­mentu), wnioski z diag­nozy przeprowad­zonej w środowisku, w którym model ma zostać wdrożony, opisano główne założe­nia mod­elu, a także bari­ery napo­tykane pod­czas pracy  nad mod­elem i potenc­jalne bari­ery implementacyjne.

Słowa kluc­zowe: wyk­lucze­nie społeczne, poli­tyka akty­wiz­a­cyjna, rein­te­gracja, dziedz­icze­nie ubóstwa, kul­tura ubóstwa, empowerment

BIBLIOGRAFIA
Bern­stein B. (1973), Class, Codes and Con­trol (Vol 1, 2, 3), Rout­ledge & Kegan Paul, Lon­don.
Binder P. (2014), Młodzi a bieda. Strate­gie radzenia sobie w doświad­cze­niu młodego pokole­nia wsi pokoł­chozowych i popegeerows­kich, IFiS PAN, Warszawa.
Daly M. (1995), Gen­der, Class, Under­class, referat na drugą kon­fer­encję ESA, Budapeszt.
Dutkiewicz M., red. (2013), Oblicza zmi­any lokalnej. Stu­dia przy­pad­ków, Insty­tut Spraw Pub­licznych, Warszawa.
Frieske K.W. (2005), Społeczne wyk­lucze­nie: o nicow­a­niu pojęć, w: S. Goli­nowska, E. Tarkowska, I. Top­ińska (red.), Ubóstwo i wyk­lucze­nie społeczne. Bada­nia. Metody, IPiSS, Warszawa.
Grotowska-Leder J. (2002), Fenomen wielkomiejskiej biedy. Od epi­zodu do under­class, Wydawnictwo Uni­w­er­sytetu Łódzkiego, Łódź.
Hills J., Le Grand J., Piachaud D. (2002), Under­stand­ing Social Exclu­sion, Cen­tre for Analy­sis of Social Exclu­sion, Lon­don.
Karwacki A. (2006), Błędne koło. Repro­dukcja kul­tury pod­klasy społecznej, Wydawnictwo UMK, Toruń.
Karwacki A. (2014), Usługi rein­te­gracji społecznej. Istota, pro­ce­dury, prob­lemy, w: A. Karwacki, T. Kaźmier­czak, M. Rym­sza, Rein­te­gracja. Akty­wna poli­tyka społeczna w prak­tyce, Insty­tut Spraw Pub­licznych, Warszawa.
Kaźmier­czak T., Hernik K., red. (2008), Społeczność lokalna w dzi­ała­niu. Kap­i­tał społeczny. Potenc­jał społeczny. Lokalne gov­er­nance, Insty­tut Spraw Pub­licznych, Warszawa.
Lewis O. (1970), The Cul­ture of Poverty, w: O. Lewis, Anthro­po­log­i­cal Essays, Ran­dom House, New York.
Lewis O. (1970a), Rodz­ina Mar­tinezów. Życie meksykańskiego chłopa, PIW, Warszawa.
Lewis O. (1973), Sanchez i jego dzieci. Auto­bi­ografia rodziny meksykańskiej, PIW, Warszawa.
Lewis O. (1976), Nagie życie, t. 1 i 2, PIW, Warszawa.
MPiPS (2014), Kra­jowy Pro­gram Prze­ci­wdzi­ała­nia Ubóstwu i Wyk­lucze­niu Społecznemu 2020 Nowy wymiar akty­wnej inte­gracji, Warszawa, https://www.mpips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaultopisy/8664/2/1/KPPUiWS_1707_na_RM_.pdf [dostęp 1.07.2018].
Nowak S. (1979), Sys­tem wartości społeczeństwa pol­skiego, „Stu­dia Socjo­log­iczne”, nr 4 (75).
Rakowski T. (2010), Łowcy, zbier­acze, prak­tycy niemocy. Etno­grafia człowieka zde­grad­owanego, Słowo/obraz/terytoria, Gdańsk.
Reg­u­lamin konkursu na makro-innowacje w tema­cie: Prz­er­wanie pro­cesu dziedz­ic­zonego ubóstwa na obszarach zde­grad­owanych Oś IV Pro­gramu Oper­a­cyjnego Wiedza Edukacja Rozwój „Innowacje społeczne i współpraca pon­ad­nar­o­dowa” Konkurs nr POWR.04.01.00-IZ.00–00-004/16 (2016), MR, Warszawa, https://www.funduszeeuropejskie. gov.pl/media/19445/Regulamin_konkursu_06_05_2016.pdf [dostęp 02.07.2018].
Rym­sza A. (2002), Przy­czyny porażek i sukcesów inic­jatyw oby­wa­tel­s­kich w Polsce, w: J. Hrynkiewicz (red.), Prze­ciw ubóstwu i bezrobo­ciu: lokalne inic­jatywy oby­wa­tel­skie, Insty­tut Spraw Pub­licznych, Warszawa.
Rym­sza M., Karwacki A. (2017), Między pode­jś­ciem empow­er­ment a zarządzaniem under­class. Dwa mod­ele akty­wiz­a­cji w poli­tyce społecznej, w: A. Karwacki, M. Rym­sza, B. Gąciarz, T. Kaźmier­czak, B. Skrzypczak (red.), Nieza­trud­nieniowe wymi­ary akty­wiz­a­cji. W stronę mod­elu empow­er­ment?, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.
Rym­sza M., Karwacki A. (2015), Akty­wna poli­tyka społeczna jako innowa­cyjne poszuki­wanie „złotego środka” – na kan­wie pol­s­kich doświad­czeń w obszarze akty­wiz­a­cji, w: M. Grewiński, A. Karwacki (red.), Innowa­cyjna poli­tyka społeczna, Wydawnictwo WSP im. J. Kor­czaka, Warszawa.
Strefa miejs­kich inspiracji – pro­gram prze­ci­wdzi­ała­nia dziedz­icze­niu ubóstwa na tere­nie X (2016), maszynopis, Toruń.
Szarfen­berg R. (2005), Od trzech ele­men­tarnych strate­gii badaw­czych do pro­gramu badań wyk­luczenia społecznego, w: L. Frąck­iewicz (red.), Wyk­lucze­nie społeczne, Wydawnictwo Akademii Eko­nom­icznej w Katow­icach, Katow­ice.
Sztandar-Sztanderska K. (2016), Dom­i­nacja biurokraty­cznej kon­troli, w: Oby­wa­tel spo­tyka państwo. O urzę­dach pracy jako biurokracji pier­wszego kon­taktu, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Tarkowska E. (1998), Świat społeczny bied­nych a kon­cepcja kul­tury ubóstwa, „Poli­tyka Społeczna”, nr 11/12, s. 91–105.
Tarkowska E., red. (2000), Zrozu­mieć bied­nego. O dawnej i obec­nej biedzie w Polsce, Typografika, Warszawa.
Tarkowska E., Korze­niewska K. (2002), Młodzież z byłych PGR-ów, Raport z badań, ISP, Warszawa.
Warzywoda-Kruszyńska W. (1998), Wielkomiejscy biedni – for­mu­jąca się under­class? Przy­padek klien­tów pomocy społecznej, „Kul­tura i Społeczeństwo”, nr 2, s. 35–53.
Wódz K., Łęcki K. (1998), Nowe i stare ubóstwo na Górnym Śląsku (ubóstwo w rejonie pogranicza kul­tur­owego), „Kul­tura i Społeczeństwo”, nr 2, s. 73–90.
Zin­te­growany kom­plek­sowy model prze­ci­wdzi­ała­nia dziedz­icze­niu biedy wspier­a­jący całą rodz­inę w jej najbliższym sąsiedztwie „Loko­mo­tywa zmian” (2017), maszynopis, Toruń.

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki społeczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: socjolo­gia, nauki o poli­tyce pub­licznej

Piotr Kurowski (dr, Insty­tut Pracy i Spraw Soc­jal­nych)
ZRÓŻNICOWANIE MINIMUM EGZYSTENCJI ORAZ MINIMUM SOCJALNEGO W UKŁADZIE PRZESTRZENNYM W 2017 R. (s. 36–40)
Artykuł omawia region­alne sza­cunki min­i­mum egzys­tencji oraz min­i­mum soc­jal­nego w 2017 r. Min­i­mum egzys­tencji wyz­nacza mod­e­lowy sposób zaspoko­je­nia potrzeb na min­i­mal­nym poziomie, poniżej którego wys­tępuje bio­log­iczne zagroże­nie życia. Z kolei min­i­mum soc­jalne przed­stawia mod­e­lowe koszty utrzy­ma­nia gospo­darstw domowych, którym zaczyna zagrażać sfera niedostatku. Między tymi dwoma ekstremami roz­tacza się, w różnych obliczach, sfera niedostatku. Najwyższe sza­cunki min­i­mum egzys­tencji odno­towano w woj. dol­nośląskim (+5,8% powyżej wartości śred­niej dla Pol­ski) oraz zachod­niopo­morskim (+4,6%), zaś najniższe w woj. pod­karpackim, lubel­skim (-5%) oraz pod­laskim (-4,5%). Min­i­mum soc­jalne dla 4-osobowej rodziny w 2017 r. było najwyższe w woj. dol­nośląskim (+4,4%) oraz zachod­niopo­morskim (+3,8%). Nato­mi­ast najniższe wartości wys­tąpiły w woj. kujawsko-pomorskim (-4,6%), pod­karpackim i lubel­skim (-3,4%)

Słowa kluc­zowe: min­i­mum egzys­tencji, min­i­mum soc­jalne, ubóstwo, koszty utrzymania

BIBLIOGRAFIA
Broda Wysoki P., Kurowski P. (2013), Próg inter­wencji soc­jal­nej czy min­i­malny dochód soc­jalny? Reflek­sja nad propozy­c­jami zmian w pomocy społecznej, „Poli­tyka Społeczna”, nr 4.
Deniszczuk L., Kurowski P., Styrc M. (2007), Progi min­i­mal­nej kon­sumpcji gospo­darstw domowych wyz­naczane metodą potrzeb pod­sta­wowych. Rodzaje, osza­cow­a­nia i zas­tosowa­nia poli­tyce społecznej, IPiSS, Warszawa.
Deniszczuk L., Sajkiewicz B. (1997), Kat­e­go­ria min­i­mum soc­jal­nego, w: S. Goli­nowska (red.), Pol­ska bieda II. Kry­te­ria – Ocena – Prze­ci­wdzi­ałanie, IPiSS, Warszawa.
Goli­nowska S., red. (1997), Pol­ska bieda II. Kry­te­ria – Ocena – Prze­ci­wdzi­ałanie, IPiSS, Warszawa.
Kurowski P. (2015), Zróżni­cow­anie min­i­mum soc­jal­nego oraz min­i­mum egzys­tencji w układzie przestrzen­nym w 2014 r., „Poli­tyka Społeczna”, nr 9.
Kurowski P. (2001), Tery­to­ri­alne zróżni­cow­anie wartości koszyków min­i­mum egzys­tencji i min­i­mum soc­jal­nego w lat­ach 1998–2000, eksper­tyza na zlece­nie MPiPS, IPiSS, Warszawa.

Dziedziny naukowe doty­czące artykułu: nauki społeczne
Dyscy­pliny naukowe doty­czące artykułu: nauki o poli­tyce publicznej


Social Pol­icy
Table of Con­tents No 8/2018

PROFESSOR ELŻBIETA KRYŃSKA OBITIUARY   Redakcja „Poli­tyki Społecznej”

THE ANALYSIS OF TRENDS OF THE CHANGES IN THE IMPLEMENTATION OF POLISH SOCIAL POLICY BY USING FORESIGHT METHODDorota Moroń, Monika Klimow­icz, Agnieszka Makarewicz-Marcinkiewicz, Mał­gorzata Michalewska-Pawlak
CHANGES IN RISK OF POVERTY AND SOCIAL EXCLUSION LEVELS IN POLISH VOIVODESHIPS DURING THE 2005–2015 PERIOD  – Woj­ciech Bąba
PPULLING OR PUSHING? ON THE MOTIVES OF STARTING A BUSINESS BY WOMEN  – Joanna Mirosław

FROM RESEARCH AND STUDIES
INNOVATION IN THE EXISTING LOCAL DYSFUNCTIONS OF SOCIAL POLICY. EXPERIENCES FROM WORKS ON THE UNIVERSAL MODEL OF COUNTERACTING THE INHERITANCE OF POVERTYArka­diusz Karwacki, Joanna Lajstet
REGIONAL ESTIMATES OF SUBSISTENCE MINIMUM BASKETS (ME) AND SOCIAL MINIMUM BASKETS (MS) FOR 2017  – Piotr Kurowski

DIARY OF SOCIAL POLICY

Dorota Moroń (Pro­fes­sor, Uni­ver­sity of Wrocław)
Monika Klimow­icz (Pro­fes­sor, Uni­ver­sity of Wrocław)
Agnieszka Makarewicz-Marcinkiewicz (Pro­fes­sor, Uni­ver­sity of Wrocław)
Mał­gorzata Michalewska-Pawlak (PhD, Uni­ver­sity of Wrocław)
THE ANALYSIS OF TRENDS OF THE CHANGES IN THE IMPLEMENTATION OF POLISH SOCIAL POLICY BY USING FORESIGHT METHOD (s. 2–9)
The pur­pose of this paper is to analyse the trends of changes in Pol­ish social pol­icy and design­ing visions of its devel­op­ment from per­spec­tive of its selected stake­hold­ers. The arti­cle is based on results of research con­ducted by the Uni­ver­sity of Wrocław research team in the frame­work of the project Inno­v­a­tive Social Invest­ment Strength­en­ing Com­mu­ni­ties in Europe (InnoSI), financed by the Euro­pean Com­mis­sion, under the Hori­zon 2020 Pro­gramme. Par­tic­u­larly, it wants to explore fore­sight method imple­men­ta­tion in research process, encom­pass­ing: local sig­nals scan­ning, iden­ti­fi­ca­tion main trends of social changes, build­ing sce­nar­ios of future Pol­ish social pol­icy towards selected stake­hold­ers in the 10-year perspective.

Key­words: social pol­icy, fore­sight, social change

Woj­ciech Bąba (PhD, Cra­cow Uni­ver­sity of Eco­nom­ics)
CHANGES IN RISK OF POVERTY AND SOCIAL EXCLUSION LEVELS IN POLISH VOIVODESHIPS DURING THE 2005–2015 PERIOD (s. 10–18)
The goal of the arti­cle was an analy­sis of changes in risk of poverty and social exclu­sion lev­els in Pol­ish voivode­ships in two sub-periods: 2005–2006 and 2014–2015, based on the usage of tax­o­nomic meth­ods (mainly: mea­sure­ment of Euclid­ean dis­tances between object in a multi-dimensional space and agglom­er­a­tive hier­ar­chi­cal clus­ter­ing (AHC)). A as result of the analy­sis, for both sub-periods, clus­ters of voivode­ships char­ac­ter­ized by sim­i­lar risk of poverty and social exclu­sion lev­els have been iden­ti­fied, and a rank­ing of voivode­ships has been cre­ated (based on their dis­tance to the low-level-of-risk stan­dard). The analy­sis allowed also to iden­tify changes in this rank­ing, occur­ring between sub-periods.

Key­words: poverty, social exclu­sion, social pol­icy, Europe 2020

Joanna Mirosław (Mas­ter, Insti­tute of Polit­i­cal Stud­ies Pol­ish Acad­emy of Sci­ences)
PULLING OR PUSHING? ON THE MOTIVES OF STARTING A BUSINESS BY WOMEN (s. 18–23)
Poland with a per­cent­age of 33.4% is among the top coun­tries in terms of the per­cent­age of com­pa­nies run by women. Avail­abil­ity of cap­i­tal, pub­lic pol­icy, edu­ca­tion and train­ing are some of the fac­tors con­sti­tut­ing frame­work con­di­tions for entre­pre­neur­ship, within which moti­va­tions of women to make deci­sions about start­ing their own busi­ness arouse. Some of these motives are pos­i­tive, in lit­er­a­ture they are referred to as “pull fac­tors”, and include, among oth­ers, the need for inde­pen­dence, the desire to earn higher income or ful­fill their pro­fes­sional aspi­ra­tions. Other motives have a neg­a­tive con­no­ta­tion and are called „push fac­tors”, forc­ing them to cre­ate a work­place for them­selves. These include, for exam­ple, lack of employ­ment oppor­tu­ni­ties or lack of sat­is­fac­tion with wage labour. In the arti­cle, on the basis of the analy­sis of lit­er­a­ture and research results, the deter­mi­nants of entre­pre­neur­ship devel­op­ment and the motives behind set­ting up a busi­ness are described. This arti­cle deals with why women decide to start their own busi­ness. What pushes or attracts them to run their own business.

Key­words: women’s entre­pre­neur­ship, motives of start­ing a busi­ness, deter­mi­nants of entre­pre­neur­ship development

Arka­diusz Karwacki (Pro­fes­sor, Nico­las Coper­ni­cus Uni­ver­sity in Toruń)
Joanna Lajster (PhD, Nico­las Coper­ni­cus Uni­ver­sity in Toruń)
INNOVATION IN THE EXISTING LOCAL DYSFUNCTIONS OF SOCIAL POLICY. EXPERIENCES FROM WORKS ON THE UNIVERSAL MODEL OF COUNTERACTING THE INHERITANCE OF POVERTY (s. 24–35)
The arti­cle includes a descrip­tion of the expe­ri­ences of researchers who under­took as part of the project to cre­ate a uni­ver­sal model to coun­ter­act the inher­i­tance of poverty among res­i­dents of the degraded area of the city. Soci­ol­o­gists faced the chal­lenge of over­com­ing numer­ous bar­ri­ers as part of the work on the model (lying on the side of mem­bers of the tar­get group, rep­re­sen­ta­tives of local insti­tu­tions, or result­ing from for­mal deci­sions and deci­sions within the grant com­pe­ti­tion and the project itself). The arti­cle presents both the­o­ret­i­cal inspi­ra­tions that were reflected in the model’s con­struc­tion (pri­mar­ily the orig­i­nal approach to social exclu­sion and the essence of the empow­er­ment model), con­clu­sions from the diag­no­sis car­ried out in the envi­ron­ment in which the model is to be imple­mented, descrip­tion of the model’s main assump­tions, and also the bar­ri­ers encoun­tered by work on the model and poten­tial imple­men­ta­tion barriers.

Key­words: social exclu­sion, acti­va­tion pol­icy, rein­te­gra­tion, pock­ets of poverty, cul­ture of poverty, empowerment

Piotr Kurowski (PhD, Insti­tute of Labour and Social Stud­ies)
REGIONAL ESTIMATES OF SUBSISTENCE MINIMUM BASKETS (ME) AND SOCIAL MINIMUM BASKETS (MS) FOR 2017 (s. 36–40)
The arti­cle dis­cusses regional esti­mates of sub­sis­tence min­i­mum and social min­i­mum based on aver­age prices of 2017. Sub­sis­tence min­i­mum defines the low­est pos­si­ble level of con­sump­tion allow­ing the house­holds to sur­vive, while Social min­i­mum defines a model cat­e­gory allow­ing the min­i­mum level of decent life, nec­es­sary for social inte­gra­tion. Between these two extremes there is a sphere of scarcity. In 2017 the scale of the span of sub­sis­tence min­i­mum in voivode­ships has slightly weak­ened. The high­est value of the sub­sis­tence min­i­mum for a fam­ily with 2 chil­dren was recorded in the province Lower Sile­sia (+5.8% above the aver­age for Poland) and West Pomeran­ian (+4.6%), while the low­est in Pod­karpackie and Lubel­skie provinces (-5% below the aver­age value). The high­est social min­i­mum val­ues for a fam­ily with 2 chil­dren was assessed for the provinces of Dol­nośląskie (+4.4% more than the national aver­age) and West Pomeran­ian (+3.8%). The low­est val­ues of social min­i­mum have occurred in the province Kujawsko-Pomorskie
(-4.6%), Pod­karpackie and Lubel­skie (-3.4%).

Key­words: sub­sis­tence min­i­mum, social min­i­mum, poverty, liv­ing costs

 prze­jdź do Spisu treści

« powrót